Γράφει ο Γιάννης Χατζηιωαννίδης

Η Formula 1 ετοιμάζεται για μία από τις σημαντικότερες τεχνικές αλλαγές των τελευταίων ετών, με έναν νέο V8 κινητήρα, μικρότερη ηλεκτρική υποβοήθηση και ένα πιθανό σύστημα «push-to-pass» που θα αλλάξει και τον τρόπο των προσπεράσεων. Μια διαφορετική Formula 1, πιο κοντά ίσως σε εκείνη που θυμούνται και νοσταλγούν εκατομμύρια φίλαθλοι σε ολόκληρο τον κόσμο, αρχίζει να διαμορφώνεται για την επόμενη δεκαετία. Οι συζητήσεις ανάμεσα στην Παγκόσμια Ομοσπονδία Αυτοκινήτου (FIA) και τους κατασκευαστές μονάδων ισχύος έχουν προχωρήσει σημαντικά και, παρά το γεγονός ότι απομένουν κρίσιμες λεπτομέρειες προς οριστικοποίηση, φαίνεται πως υπάρχει πλέον κοινή κατεύθυνση για τη Formula 1 μετά τον σημερινό κύκλο κανονισμών. Στο επίκεντρο βρίσκεται η επιστροφή σε έναν V8 κινητήρα 3,0 λίτρων, σε συνδυασμό με ένα πολύ απλούστερο υβριδικό σύστημα, μικρότερο βάρος και μεγαλύτερη έμφαση στον ίδιο τον κινητήρα εσωτερικής καύσης.
Η φιλοσοφία πίσω από τις αλλαγές είναι ουσιαστικά μια προσπάθεια εξισορρόπησης δύο διαφορετικών κόσμων. Από τη μία βρίσκεται η τεχνολογία και η ανάγκη η Formula 1 να εξακολουθήσει να αποτελεί πεδίο εξέλιξης για τους μεγάλους κατασκευαστές αυτοκινήτων. Από την άλλη, υπάρχει η επιθυμία να επιστρέψει μέρος του χαρακτήρα που είχε το πρωτάθλημα σε προηγούμενες εποχές: ελαφρύτερα μονοθέσια, λιγότερο περίπλοκες μονάδες ισχύος και, βεβαίως, περισσότεροι από εκείνους τους ήχους που επί δεκαετίες αποτέλεσαν αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας της Formula 1.

Ο V8 επιστρέφει, αλλά όχι όπως παλιά

Το βασικό στοιχείο του σχεδιασμού αφορά έναν V8 κινητήρα χωρητικότητας 3,0 λίτρων. Η μεγάλη συζήτηση, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στον αριθμό των κυλίνδρων. Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα στις επαφές μεταξύ FIA και κατασκευαστών ήταν εάν ο νέος κινητήρας θα έπρεπε να είναι ατμοσφαιρικός ή να διατηρήσει το turbo. Η ιδέα ενός ατμοσφαιρικού V8 ασφαλώς είχε ένα τεράστιο πλεονέκτημα για τους φίλους του αθλήματος: τον ήχο. Θα μπορούσε να επαναφέρει σε έναν βαθμό την ακουστική εμπειρία που χαρακτήριζε παλαιότερες εποχές της Formula 1 και η οποία χάθηκε σε μεγάλο βαθμό με την είσοδο των σύγχρονων υβριδικών κινητήρων. Στην πράξη όμως εμφανίστηκε ένα πρόβλημα που δεν έχει να κάνει μόνο με την τεχνολογία, αλλά και με τη σημερινή γεωγραφία του πρωταθλήματος.
Η Formula 1 διεξάγει πλέον αρκετούς αγώνες μέσα ή πολύ κοντά σε μεγάλες πόλεις. Μελβούρνη, Μαϊάμι, Μαδρίτη, Σιγκαπούρη, Μπακού και Λας Βέγκας αποτελούν χαρακτηριστικές περιπτώσεις διοργανώσεων στις οποίες οι περιορισμοί θορύβου μπορούν να αποκτήσουν ιδιαίτερη σημασία. Ένας ατμοσφαιρικός V8 3,0 λίτρων θα μπορούσε να δημιουργήσει επίπεδα θορύβου δύσκολα διαχειρίσιμα για ορισμένες από αυτές τις διοργανώσεις. Έτσι, η λύση που φαίνεται να κερδίζει έδαφος είναι η διατήρηση ενός μικρότερου turbo. Πρόκειται ουσιαστικά για έναν συμβιβασμό: η Formula 1 μπορεί να αποκτήσει έναν σαφώς πιο έντονο και χαρακτηριστικό ήχο σε σχέση με τη σημερινή εποχή, χωρίς όμως να φτάσει σε επίπεδα που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν προβλήματα στη διεξαγωγή αγώνων μέσα σε αστικά περιβάλλοντα.

Λιγότερο ηλεκτρικό, περισσότερος κινητήρας

Η επιστροφή στον V8 δεν σημαίνει ότι η Formula 1 εγκαταλείπει την υβριδική τεχνολογία. Το αντίθετο. Η ηλεκτρική υποβοήθηση αναμένεται να παραμείνει, αλλά ο ρόλος της θα περιοριστεί σημαντικά. Η κατεύθυνση που εξετάζεται προβλέπει ηλεκτρικό σύστημα περίπου 100 kW, αισθητά μικρότερο από εκείνο της σημερινής γενιάς. Η λογική είναι να διατηρηθεί η σύνδεση της Formula 1 με την εξέλιξη της σύγχρονης αυτοκίνησης, χωρίς όμως η ηλεκτρική πλευρά της μονάδας ισχύος να αποκτά τόσο κυρίαρχο ρόλο ώστε να αυξάνει υπερβολικά την πολυπλοκότητα, το κόστος και το βάρος. Αυτό ίσως αποτελεί και τη μεγαλύτερη αλλαγή φιλοσοφίας. Η Formula 1 δεν δείχνει να εγκαταλείπει τον εξηλεκτρισμό, αλλά επιχειρεί να τον τοποθετήσει σε διαφορετική θέση μέσα στο συνολικό τεχνικό πακέτο. Ο κινητήρας εσωτερικής καύσης επιστρέφει περισσότερο στο επίκεντρο και η ηλεκτρική ισχύς λειτουργεί συμπληρωματικά. Ταυτόχρονα, έχει τεθεί ένας ιδιαίτερα φιλόδοξος στόχος για το βάρος. Η νέα ολοκληρωμένη μονάδα ισχύος επιδιώκεται να είναι τουλάχιστον 50 κιλά ελαφρύτερη από τις σημερινές. Εφόσον αυτό επιτευχθεί και συνδυαστεί με αντίστοιχες αλλαγές στη συνολική σχεδίαση των μονοθεσίων, θα μπορούσε να συμβάλει σε αυτοκίνητα πιο ευέλικτα και λιγότερο ογκώδη από εκείνα των τελευταίων ετών.

Από το DRS στο «push-to-pass»;

Μια δεύτερη μεγάλη αλλαγή αφορά τις προσπεράσεις. Το DRS, που για χρόνια αποτέλεσε ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα —και συχνά αμφιλεγόμενα— εργαλεία της Formula 1 για τη διευκόλυνση των προσπεράσεων, δεν φαίνεται να βρίσκεται στα σχέδια για επιστροφή με τη μορφή που το γνωρίσαμε.
Αντί γι' αυτό, εξετάζεται μια λύση που παραπέμπει περισσότερο στη φιλοσοφία του «push-to-pass» που χρησιμοποιείται στο IndyCar. Ο οδηγός θα έχει δηλαδή στη διάθεσή του, υπό συγκεκριμένους περιορισμούς και προϋποθέσεις, μια προσωρινή πρόσθετη ισχύ την οποία θα μπορεί να ενεργοποιήσει σε επιλεγμένες στιγμές του αγώνα. Μια τέτοια προσέγγιση θα μπορούσε να προσθέσει ένα διαφορετικό στρατηγικό στοιχείο στις μάχες μέσα στην πίστα. Αντί το πλεονέκτημα να συνδέεται κυρίως με μια συγκεκριμένη ζώνη της πίστας και με την κινητή πίσω πτέρυγα, ο οδηγός θα καλείται να διαχειριστεί την πρόσθετη ισχύ και να αποφασίσει πότε αξίζει να τη χρησιμοποιήσει. Οι ακριβείς κανόνες, πάντως, παραμένουν αντικείμενο συζήτησης.

Το 2030 στο τραπέζι

Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι πότε θα εμφανιστούν όλα αυτά στην πίστα. Το 2030 βρίσκεται στο τραπέζι ως πιθανή ημερομηνία εφαρμογής των νέων κανονισμών, κάτι που θα σήμαινε ότι ο τρέχων τεχνικός κύκλος θα ολοκληρωνόταν νωρίτερα από ό,τι είχε αρχικά προβλεφθεί. Για να συμβεί αυτό θα πρέπει FIA, Formula 1 και κατασκευαστές να συμφωνήσουν όχι μόνο στις βασικές αρχές αλλά και στις δεκάδες τεχνικές λεπτομέρειες που συνοδεύουν μια τόσο μεγάλη αλλαγή. Και ακριβώς εκεί βρίσκεται η δυσκολία: κάθε κατασκευαστής έχει ήδη επενδύσει σημαντικούς πόρους στη σημερινή τεχνολογία και οποιαδήποτε μεταβολή του χρονοδιαγράμματος επηρεάζει πολυετείς επενδύσεις και προγράμματα εξέλιξης. Η γενικότερη κατεύθυνση, ωστόσο, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Για χρόνια η Formula 1 ακολούθησε τον δρόμο της ολοένα μεγαλύτερης τεχνολογικής πολυπλοκότητας. Τώρα φαίνεται να αναζητά μια διαφορετική ισορροπία: προηγμένη τεχνολογία χωρίς να χάνεται ο αγωνιστικός χαρακτήρας, υβριδική ισχύς χωρίς να κυριαρχεί στο σύνολο και κινητήρες που θα μπορούν και πάλι να αποτελούν βασικό μέρος του θεάματος. Εφόσον το σχέδιο προχωρήσει όπως συζητείται σήμερα, η Formula 1 της επόμενης δεκαετίας μπορεί να συνδυάζει δύο εποχές: την τεχνολογία του μέλλοντος με κάτι από τον ήχο, την ελαφρότητα και την αίσθηση της Formula 1 του παρελθόντος. Και μόνο η επιστροφή του V8 αρκεί για να κάνει την επόμενη μεγάλη αλλαγή κανονισμών μία από τις πλέον ενδιαφέρουσες των τελευταίων δεκαετιών.