Του Γιάννη Χατζηιωαννίδη

Ένα πρωτοφανές μέτωπο αμφισβήτησης απέναντι στον Τζιάνι Ινφαντίνο αρχίζει να διαμορφώνεται στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο, με οργανώσεις φιλάθλων από ολόκληρο τον κόσμο να ζητούν πλέον ανοιχτά την παραίτησή του από την προεδρία της FIFA. Η πρωτοβουλία, ωστόσο, δεν περιορίζεται στο πρόσωπο του ισχυρού άνδρα της παγκόσμιας ομοσπονδίας. Οι οργανώσεις που συμμετέχουν στην καμπάνια ζητούν βαθύτερες αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο διοικείται η FIFA, θέτοντας ουσιαστικά υπό αμφισβήτηση το μοντέλο που επιτρέπει τη συγκέντρωση τεράστιας εξουσίας στα χέρια του εκάστοτε προέδρου.
Η νέα κρίση έρχεται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο για τον Ινφαντίνο, μετά την αποτυχία του σχεδίου προσέλκυσης ιδιωτών επενδυτών στις εμπορικές δραστηριότητες της FIFA. Το σχέδιο προέβλεπε την πώληση μεριδίου σε νέα εταιρεία, η οποία θα αναλάμβανε τη διαχείριση εμπορικών δικαιωμάτων κορυφαίων διοργανώσεων, μεταξύ των οποίων τα Παγκόσμια Κύπελλα ανδρών και γυναικών. Η πρόταση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και τελικά εγκαταλείφθηκε.

«Προσπάθησε να πουλήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο»

Η ηλεκτρονική καμπάνια συγκεντρώνει οργανώσεις φιλάθλων που προέρχονται και από τις έξι συνομοσπονδίες της FIFA, δίνοντας στην πρωτοβουλία πραγματικά διεθνή χαρακτήρα. Οι υπογράφοντες κατηγορούν τον Ινφαντίνο ότι επιχείρησε ουσιαστικά να «πουλήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο σε ιδιώτες επενδυτές», χωρίς προηγουμένως να υπάρξει επαρκής ενημέρωση και ουσιαστική διαβούλευση με τα μέλη της παγκόσμιας ομοσπονδίας. «Ένας πρόεδρος που επανειλημμένα προδίδει το ποδόσφαιρο και γελοιοποιεί το παιχνίδι μας έχει χάσει το δικαίωμα να ηγείται», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση των οργανώσεων. Το πρόβλημα για τον Ινφαντίνο είναι ότι η αμφισβήτηση δεν προέρχεται πλέον αποκλειστικά από οργανωμένους φιλάθλους. UEFA, Ασιατική Συνομοσπονδία και CONCACAF έχουν εκφράσει σοβαρές ενστάσεις για τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάστηκε και παρουσιάστηκε η πρόταση, ενώ στελέχη του διεθνούς ποδοσφαίρου εμφανίζονται ιδιαίτερα επικριτικά απέναντι στους χειρισμούς της ηγεσίας της FIFA.

Δεν ζητούν μόνο αλλαγή προέδρου

Εδώ βρίσκεται ίσως και η σημαντικότερη διάσταση της υπόθεσης. Οι οργανώσεις φιλάθλων δεν θεωρούν ότι η αντικατάσταση του Ινφαντίνο αρκεί για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα της FIFA. Αντίθετα, ζητούν αλλαγές στο ίδιο το σύστημα διοίκησης και μεγαλύτερη συμμετοχή των ανθρώπων του ποδοσφαίρου στις αποφάσεις που καθορίζουν το μέλλον του αθλήματος. Ο Ρόναν Εβέν, εκτελεστικός διευθυντής της Football Supporters Europe, μίας από τις οργανώσεις που στηρίζουν την πρωτοβουλία, υποστήριξε ότι η αποχώρηση του Ινφαντίνο θα πρέπει να αποτελέσει μόνο την αρχή. Όπως ανέφερε, η απομάκρυνση του προέδρου της FIFA μπορεί να έχει ουσιαστικό αποτέλεσμα μόνο εφόσον συνοδευτεί από αλλαγές στον ίδιο τον θεσμό της προεδρίας και συνολικά στον τρόπο διακυβέρνησης της ομοσπονδίας. Το γεγονός ότι ένας άνθρωπος μπορεί να συγκεντρώνει τόσο μεγάλη εξουσία θεωρείται από τους επικριτές του σημερινού συστήματος απόδειξη των θεσμικών αδυναμιών που εξακολουθούν να υπάρχουν στην παγκόσμια ποδοσφαιρική ομοσπονδία.

Στο τραπέζι ακόμη και εναλλασσόμενη προεδρία

Η συζήτηση φτάνει πλέον πολύ πιο μακριά από μια απλή αλλαγή προσώπων. Σύμφωνα με τον Εβέν, αρκετές από τις μεταρρυθμίσεις που υιοθετήθηκαν μετά την κρίση που συγκλόνισε τη FIFA το 2015 και την εκλογή Ινφαντίνο το 2016 έχουν σταδιακά αποδυναμωθεί. Για τον λόγο αυτό θεωρεί ότι η παγκόσμια ομοσπονδία θα πρέπει να εξετάσει διαφορετικά μοντέλα εταιρικής και θεσμικής διακυβέρνησης, ακόμη και πρακτικές που εφαρμόζονται εκτός του επαγγελματικού ποδοσφαίρου. Μία από τις προτάσεις που έχουν τεθεί προς συζήτηση αφορά ακόμη και τη δημιουργία συστήματος εναλλασσόμενων προεδριών, με στόχο να περιοριστεί η δυνατότητα συγκέντρωσης υπερβολικής εξουσίας σε ένα μόνο πρόσωπο.

Παραμένει ισχυρός ο Ινφαντίνο

Παρά τη διεύρυνση του μετώπου εναντίον του, θα ήταν πρόωρο να θεωρηθεί ότι ο Τζιάνι Ινφαντίνο βρίσκεται ήδη κοντά στην έξοδο από τη FIFA. Ο πρόεδρος της παγκόσμιας ομοσπονδίας εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρά ερείσματα στο εσωτερικό της, ιδιαίτερα μεταξύ ομοσπονδιών της Αφρικής και της Νότιας Αμερικής. Αυτό ακριβώς αποτελεί και τη μεγάλη δύναμή του. Η FIFA λειτουργεί με βάση τις ψήφους των εθνικών ομοσπονδιών και ο Ινφαντίνο έχει οικοδομήσει όλα αυτά τα χρόνια ένα ευρύ δίκτυο συμμαχιών πέρα από την Ευρώπη. Η εικόνα, όμως, έχει αρχίσει να αλλάζει. Όταν η κριτική προέρχεται ταυτόχρονα από ευρωπαϊκούς φορείς, άλλες συνομοσπονδίες και οργανώσεις φιλάθλων από διαφορετικές ηπείρους, η υπόθεση παύει να αφορά μία ακόμη αντιπαράθεση γύρω από τον πρόεδρο της FIFA. Μετατρέπεται σε συζήτηση για το ποιος πρέπει να ελέγχει το παγκόσμιο ποδόσφαιρο, ποιος αποφασίζει για τα δισεκατομμύρια των μεγαλύτερων διοργανώσεών του και –κυρίως– πόση εξουσία μπορεί να συγκεντρώνεται στα χέρια ενός ανθρώπου. Και αυτή ίσως αποδειχθεί πολύ μεγαλύτερη απειλή για τον Τζιάνι Ινφαντίνο από οποιαδήποτε μεμονωμένη καμπάνια για την παραίτησή του.