By Mira K

Ένα από τα μεγαλύτερα πακέτα φορολογικών παρεμβάσεων των τελευταίων ετών αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, με την κυβέρνηση να σχεδιάζει αλλαγές που θα αρχίσουν να εφαρμόζονται από το 2027 και θα ξεδιπλωθούν σε βάθος τετραετίας. Το δημοσιονομικό κόστος του φετινού «καλαθιού» υπολογίζεται ότι μπορεί να φτάσει τα 1,8-1,9 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας τα περίπου 1,7 δισ. ευρώ της προηγούμενης χρονιάς. Ο πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος προέρχεται κυρίως από την υπεραπόδοση της οικονομίας, η οποία εκτιμάται ότι δημιουργεί έναν «κουμπαρά» περίπου 1,4 δισ. ευρώ, αλλά και από τη δυνατότητα πρόσθετων δαπανών περίπου 400 εκατ. ευρώ μέσω της σχετικής ρήτρας διαφυγής. Το ενδιαφέρον, ωστόσο, στρέφεται πλέον στο πού θα κατευθυνθούν αυτά τα χρήματα. Και όλα δείχνουν ότι σημαντικό τμήμα τους θα χρησιμοποιηθεί για μόνιμες φορολογικές ελαφρύνσεις σε επιχειρήσεις, ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους.

Αλλάζουν τα τεκμήρια για τους επαγγελματίες

Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις που εξετάζονται αφορά το σύστημα τεκμαρτής φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών. Η κυβέρνηση δεν σχεδιάζει την πλήρη κατάργησή του, καθώς θεωρεί ότι εξακολουθεί να αποτελεί εργαλείο αντιμετώπισης της απόκρυψης εισοδημάτων. Στο τραπέζι βρίσκεται, όμως, μια ουσιαστική αναμόρφωσή του. Από το 2027 εξετάζεται να περιορίζεται η τεκμαρτή επιβάρυνση για επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις που παρουσιάζουν πλήρη φορολογική συνέπεια και χρησιμοποιούν χωρίς παραβάσεις τα ηλεκτρονικά εργαλεία της φορολογικής διοίκησης, όπως myDATA, POS και ψηφιακά δελτία διακίνησης. Η λογική είναι ότι, όταν η ΑΑΔΕ διαθέτει πλέον πλήρη εικόνα για τα πραγματικά έσοδα και έξοδα μιας επιχείρησης, η ανάγκη εφαρμογής αυστηρών τεκμαρτών κριτηρίων περιορίζεται. Παράλληλα εξετάζεται η διόρθωση παραμέτρων που μπορεί σήμερα να δημιουργούν υπερβολικές επιβαρύνσεις. Μεταξύ αυτών είναι ο υψηλότερος τζίρος μιας επιχείρησης σε σχέση με τον μέσο όρο του κλάδου της ή η καταβολή υψηλότερων μισθών.

Μικρότερη προκαταβολή φόρου για ελεύθερους επαγγελματίες

Σημαντική ανάσα μπορεί να αποτελέσει και η σχεδιαζόμενη μείωση της προκαταβολής φόρου. Για επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους ο συντελεστής βρίσκεται σήμερα στο 55%. Το κυβερνητικό επιτελείο εξετάζει τη μείωσή του στο 50% ή ακόμη χαμηλότερα, περιορίζοντας έτσι ένα σημαντικό βάρος που επιβαρύνει τη ρευστότητα χιλιάδων επαγγελματιών. Ακόμη μεγαλύτερη μπορεί να είναι η αλλαγή για τις επιχειρήσεις και τα νομικά πρόσωπα. Η προκαταβολή φόρου, η οποία σήμερα φτάνει στο 80%, εξετάζεται να περιοριστεί στο 55%-60%, με πιθανότητα περαιτέρω αποκλιμάκωσης στη διάρκεια της επόμενης τετραετίας.

Τέλος στο Τέλος Επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις

Στις παρεμβάσεις που βρίσκονται ψηλά στον κυβερνητικό σχεδιασμό περιλαμβάνεται και η οριστική κατάργηση του Τέλους Επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα. Σήμερα η επιβάρυνση κυμαίνεται, ανάλογα με την περίπτωση, από 400 έως 1.000 ευρώ τον χρόνο, ενώ μπορεί να φτάνει έως και τα 600 ευρώ για κάθε υποκατάστημα. Η κατάργησή του θα αποτελούσε μία ακόμη μόνιμη μείωση των φορολογικών βαρών για τις επιχειρήσεις.

Οι φορολογικές ζημιές από 5 στα 10 χρόνια

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για επιχειρήσεις που πραγματοποιούν μεγάλες επενδύσεις παρουσιάζει η σχεδιαζόμενη επέκταση του χρόνου μεταφοράς φορολογικών ζημιών. Σήμερα οι ζημιές μπορούν να μεταφερθούν για συμψηφισμό σε βάθος πενταετίας. Το νέο σενάριο προβλέπει επέκταση της περιόδου στα δέκα χρόνια, ικανοποιώντας ένα πάγιο αίτημα της αγοράς και ιδιαίτερα επιχειρήσεων που πραγματοποιούν σημαντικές επενδύσεις σε μηχανολογικό και άλλο εξοπλισμό.

Νέα χρηματοδότηση έως 5 δισ. ευρώ για μικρομεσαίους

Ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται στη φορολογία. Στο νέο οικονομικό πλαίσιο περιλαμβάνεται η συνέχιση της πρόσβασης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση με ευνοϊκούς όρους και μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης. Μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας εξετάζεται η διάθεση χρηματοδοτικών εργαλείων που συνολικά θα μπορούσαν να κινητοποιήσουν κεφάλαια έως 5 δισ. ευρώ, με στόχο κυρίως τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Νέα μείωση στις ασφαλιστικές εισφορές

Στο πακέτο περιλαμβάνονται και οι ασφαλιστικές εισφορές. Μείωση κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα θεωρείται ήδη βασικό μέρος του σχεδιασμού, ενώ αναζητείται ο απαραίτητος δημοσιονομικός χώρος ώστε η συνολική αποκλιμάκωση να μπορούσε να φτάσει ακόμη και τη μία μονάδα. Μια μεγαλύτερη μείωση θα είχε διπλή επίδραση: μικρότερο μη μισθολογικό κόστος για τις επιχειρήσεις και μεγαλύτερο διαθέσιμο εισόδημα για τους εργαζόμενους.

Στο τραπέζι εταιρικός φόρος 20%

Η παρέμβαση με ίσως τον ισχυρότερο συμβολισμό για την επιχειρηματική κοινότητα αφορά τον εταιρικό φορολογικό συντελεστή. Σήμερα τα κέρδη των νομικών προσώπων φορολογούνται με 22%. Στα σενάρια που εξετάζονται για την επόμενη περίοδο περιλαμβάνεται η σταδιακή μείωση του συντελεστή στο 20%.
Δεν πρόκειται απαραίτητα για παρέμβαση που θα εφαρμοστεί ολόκληρη από το 2027. Θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος ενός ευρύτερου τετραετούς φορολογικού σχεδιασμού, εφόσον οι δημοσιονομικές συνθήκες το επιτρέψουν.

Το στοίχημα της επόμενης ημέρας

Η κυβέρνηση επιχειρεί να συνδέσει τις νέες ελαφρύνσεις με την πρόοδο στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και την επέκταση των ηλεκτρονικών συναλλαγών. Το μήνυμα που επιδιώκει να εκπέμψει είναι ότι η μεγαλύτερη φορολογική συμμόρφωση και η αύξηση των δημοσίων εσόδων μπορούν πλέον να επιστρέψουν μέρος του δημοσιονομικού οφέλους σε πολίτες και επιχειρήσεις. Έτσι, η φετινή ΔΕΘ αποκτά διαφορετική οικονομική σημασία. Δεν αφορά μόνο το ύψος ενός πακέτου μέτρων για το 2027, αλλά φιλοδοξεί να αποτελέσει την αφετηρία ενός νέου φορολογικού χάρτη τετραετίας, με χαμηλότερες επιβαρύνσεις, περισσότερα κίνητρα για επενδύσεις και σταδιακή μετατόπιση του βάρους από τα τεκμήρια στην πραγματική οικονομική δραστηριότητα.