Η εντεινόμενη γεωπολιτική αστάθεια, οι περιφερειακές συγκρούσεις και η επανεμφάνιση αναθεωρητικών αντιλήψεων διαμορφώνουν ένα ιδιαίτερα σύνθετο περιβάλλον ασφάλειας, με τα Βαλκάνια να παραμένουν στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών εξελίξεων. Το μήνυμα αυτό έστειλε από τη Θεσσαλονίκη ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, κατά τον χαιρετισμό του στην 19η Διάσκεψη των Αρχηγών των Γενικών Επιτελείων Ενόπλων Δυνάμεων των Βαλκανικών Χωρών, υπογραμμίζοντας ότι η διεθνής τάξη ασφαλείας δοκιμάζεται πλέον ανοιχτά.

«Η έξαρση περιφερειακών κρίσεων και η επανεμφάνιση αναθεωρητικών αντιλήψεων δοκιμάζουν ευθέως τη διεθνή τάξη ασφάλειας. Δοκιμάζουν το Διεθνές Δίκαιο έναντι της λογικής της επιβολής διά της ισχύος», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Δένδιας, επισημαίνοντας ότι η κυριαρχία κάθε κράτους συνδέεται άμεσα με την ικανότητά του να υπερασπίζεται αξιόπιστα τον εαυτό του.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην κατάσταση στα Βαλκάνια, τα οποία χαρακτήρισε «πυριτιδαποθήκη της Ευρώπης», υπενθυμίζοντας τις ιστορικές συγκρούσεις, τις εθνοτικές εντάσεις και τις αλλαγές συνόρων που σημάδεψαν την περιοχή. Όπως είπε, τα Βαλκάνια γνωρίζουν καλύτερα από πολλές άλλες περιοχές ότι η ειρήνη δεν είναι ποτέ δεδομένη, ενώ προειδοποίησε ότι ζητήματα όπως το Κοσσυφοπέδιο, ο διάλογος Βελιγραδίου – Πρίστινας και η θεσμική σταθερότητα της Βοσνίας – Ερζεγοβίνης εξακολουθούν να απαιτούν υπευθυνότητα, σύνεση και σεβασμό στη διεθνή νομιμότητα.

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας σημείωσε ότι το θετικό κλίμα συνεργασίας που έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια στην περιοχή πρέπει να αξιοποιηθεί προς όφελος της σταθερότητας, μέσω ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας και αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των στρατιωτικών ηγεσιών. Όπως τόνισε, η σταθερότητα των Βαλκανίων απαιτεί πράξεις ευθύνης, κατανόηση των δυνατοτήτων και των περιορισμών κάθε χώρας και πλήρη σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο.

Αναφερόμενος στον θεσμό των ετήσιων Συναντήσεων των Αρχηγών των Γενικών Επιτελείων, ο κ. Δένδιας επισήμανε ότι η πραγματοποίηση 19 διαδοχικών συνόδων αποτελεί απόδειξη πως η ασφάλεια στα Βαλκάνια δεν είναι υπόθεση ενός μόνο κράτους, αλλά συλλογική ευθύνη όλων των χωρών της περιοχής. Οι Ένοπλες Δυνάμεις, όπως είπε, καλούνται να αντιμετωπίσουν από κοινού προκλήσεις που υπερβαίνουν τα εθνικά σύνορα και συνδέονται με τις ραγδαίες γεωπολιτικές και τεχνολογικές εξελίξεις.

Στο πλαίσιο αυτό, ανέδειξε τις νέες μορφές απειλών που μεταβάλλουν ριζικά το τοπίο της άμυνας και της αποτροπής. Η ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων, οι κυβερνοεπιθέσεις, οι υβριδικές μορφές πολέμου και η διασύνδεση των πεδίων επιχειρήσεων αλλάζουν, όπως είπε, τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται πλέον τα κράτη την επιχειρησιακή ετοιμότητα και την ασφάλεια κρίσιμων υποδομών.

Ο ίδιος παρουσίασε την «Ατζέντα 2030» ως τη μεγαλύτερη μεταρρύθμιση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στη σύγχρονη ιστορία της χώρας. Όπως εξήγησε, η Ελλάδα προχωρά σε εκσυγχρονισμό δομών, επιχειρησιακού δόγματος και δυνατοτήτων, με στόχο Ένοπλες Δυνάμεις ικανές να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της νέας εποχής. «Δεν είναι πλέον η αριθμητική υπεροχή σε όπλα και πυρομαχικά αυτό που εξασφαλίζει την κυριαρχία, αλλά η γρήγορη ενσωμάτωση της τεχνολογίας αιχμής και της καινοτομίας», υπογράμμισε.

Παράλληλα, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας επανέλαβε τη σταθερή στήριξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων, υπενθυμίζοντας ότι η Αθήνα υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής της ήδη από το 2003 με την «Ατζέντα της Θεσσαλονίκης». Όπως σημείωσε, η ασφάλεια των Βαλκανίων αποτελεί ταυτόχρονα και ευρωπαϊκή υπόθεση, καθώς η σταθερότητα και η ευημερία της περιοχής συνιστούν ζωτικό εθνικό συμφέρον για την Ελλάδα.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις σύγχρονες απειλές που αντιμετωπίζουν τα βαλκανικά κράτη, όπως η τρομοκρατία, το οργανωμένο έγκλημα, οι κυβερνοεπιθέσεις, η εργαλειοποίηση των μεταναστευτικών ροών και οι επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές. Σύμφωνα με τον κ. Δένδια, οι απειλές αυτές δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν μέσα από αποσπασματικές εθνικές πολιτικές, αλλά απαιτούν κοινή αξιολόγηση κινδύνων, ανταλλαγή πληροφοριών, διαλειτουργικότητα και δυνατότητα συντονισμένης αντίδρασης.

Από την πλευρά του, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ στρατηγός Δημήτριος Χούπης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην περιφερειακή συνεργασία στα Βαλκάνια και θεωρεί απαραίτητη την ανοικτή επικοινωνία, την αμοιβαία εμπιστοσύνη και τη συντονισμένη δράση των Ενόπλων Δυνάμεων της περιοχής.

Κατά την έναρξη των εργασιών της Διάσκεψης, ο κ. Χούπης σημείωσε ότι η φετινή Σύνοδος διεξάγεται σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, με τις συγκρούσεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή να επηρεάζουν άμεσα την ευρωπαϊκή και περιφερειακή ασφάλεια. Όπως ανέφερε, η θεματολογία της φετινής διοργάνωσης, με επίκεντρο τις «Προκλήσεις και Καινοτομία στην Πολιτική Προστασία», αντανακλά την ανάγκη ενσωμάτωσης της πολιτικής προστασίας στη στρατιωτική σχεδίαση και επιχειρησιακή δράση.

Ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ εξέφρασε ακόμη τη βεβαιότητα ότι η φετινή Σύνοδος θα ενισχύσει περαιτέρω τη συνεργασία μεταξύ των βαλκανικών χωρών και θα συμβάλει ουσιαστικά στην ενίσχυση της ασφάλειας, της σταθερότητας και της ανθεκτικότητας ολόκληρης της περιοχής.