Με έναν απρόσμενο κινηματογραφικό τρόπο άρχισε η τελετή έναρξης του 28ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, καθώς οι θεατές που βρέθηκαν στον κινηματογράφο Ολύμπιον ενημερώθηκαν ότι συμμετείχαν ήδη στα γυρίσματα μιας ταινίας. Η ιδιαίτερη αυτή ιδέα έδωσε από την πρώτη στιγμή τον τόνο της βραδιάς, που συνδύασε χιούμορ, καλλιτεχνικές συνεργασίες και έντονη κινηματογραφική ατμόσφαιρα, στέλνοντας το μήνυμα ότι ο πολιτισμός μπορεί να λειτουργήσει ως κοινός τόπος συνάντησης σε μια ταραγμένη εποχή.
Το Ολύμπιον αποτέλεσε το σκηνικό για τα γυρίσματα της νέας ταινίας του σκηνοθέτη Τζώρτζη Γρηγοράκη, με πρωταγωνιστές τον Χρήστο Πασσαλή και την Κωνσταντίνα Μεσσίνη. Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης Ορέστης Ανδρεαδάκης καλωσόρισε το κοινό με χιούμορ, εξηγώντας ότι όλοι οι παρευρισκόμενοι αποτελούν μέρος ενός κινηματογραφικού γυρίσματος που θα συνεχιστεί καθ’ όλη τη διάρκεια του φεστιβάλ.
Όπως ανέφερε, με πρωτοβουλία του μεγάλου χορηγού της διοργάνωσης, της COSMOTE TELEKOM, το ίδιο το Φεστιβάλ πρόκειται να μετατραπεί σε ταινία, ένα υβριδικό ντοκιμαντέρ που θα αποτυπώνει την ιστορία αλλά και την καθημερινότητα του θεσμού. «Στην πραγματικότητα όμως, αυτή η ταινία είναι μια ερωτική ιστορία για όλους τους έρωτες, τους πραγματικούς και τους φανταστικούς, που άρχισαν σε μια σκοτεινή αίθουσα και θα μας συνοδεύουν για πάντα με τη μαγεία της μεγάλης οθόνης», σημείωσε.

Παρουσιαστές - έκπληξη στη σκηνή

Στη συνέχεια κάλεσε στη σκηνή δύο πρόσωπα-έκπληξη για την παρουσίαση της τελετής: τον διακεκριμένο βιολονίστα και καλλιτεχνικό διευθυντή του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης Χρίστο Γαλιλαία και τον ηθοποιό, σκηνοθέτη και καλλιτεχνικό διευθυντή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδας Αστέρη Πελτέκη. Οι δύο καλλιτέχνες παρουσίασαν την τελετή με χιούμορ και αυτοσαρκασμό, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη σημασία της συνεργασίας των πολιτιστικών φορέων της πόλης.
«Σε έναν κόσμο γεμάτο ανησυχία, αμφιβολία, πόλεμο και φόβο, σημασία έχει να είμαστε ενωμένοι», ανέφερε ο κ. Ανδρεαδάκης, τονίζοντας ότι η συνεργασία μεταξύ των ανθρώπων των τεχνών αποτελεί μια μικρή αλλά ουσιαστική απάντηση στις προκλήσεις της εποχής.




Ζαλαντό: Βιώνουμε την παράξενη και ιλιγγιώδη αίσθηση να βλέπουμε την ιστορία μπροστά μας

Ιδιαίτερη αναφορά στη σημασία της ιστορικής μνήμης έκανε η γενική διευθύντρια του Φεστιβάλ Ελίζ Ζαλαντό. Όπως είπε, ζούμε μια περίοδο κατά την οποία «η ιστορία ξετυλίγεται μπροστά στα μάτια μας», γεγονός που καθιστά ακόμη πιο σημαντικό τον ρόλο της μνήμης και της κατανόησης του παρελθόντος. «Όλες και όλοι μαζί βιώνουμε αυτή την παράξενη και ιλιγγιώδη αίσθηση να βλέπουμε την ιστορία να ξετυλίγεται μπροστά στα μάτια μας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η ίδια υπενθύμισε ότι όταν ήταν μαθήτρια στη Γαλλία προβαλλόταν στα σχολεία η ταινία «Νύχτα και Ομίχλη» του Αλέν Ρενέ, μια σκληρή αλλά απαραίτητη –όπως τη χαρακτήρισε– εμπειρία για τη διαμόρφωση πολιτών με ιστορική συνείδηση. Στο ίδιο πνεύμα, το φεστιβάλ επιχειρεί να κρατήσει ζωντανή τη μνήμη και μέσα από τη νέα ψηφιακή πλατφόρμα Filmography, η οποία θα συγκεντρώνει στοιχεία για την ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου.

Αφιέρωμα στη μνήμη με 252 ντοκιμαντέρ

Κεντρικό άξονα της φετινής διοργάνωσης αποτελεί το μεγάλο αφιέρωμα «Όλη η μνήμη του κόσμου», το οποίο αναπτύσσεται μέσα από προβολές, συζητήσεις, εκδόσεις και καλλιτεχνικές συνεργασίες. Στο πλαίσιο αυτό παρουσιάζονται ταινίες που επανερμηνεύουν το παρελθόν, ενώ το Φεστιβάλ συνεργάζεται και με τα Γενικά Αρχεία του Κράτους για την παραγωγή της μικρού μήκους ταινίας «Πραγματογνωσία» του Αριστοτέλη Μαραγκού.
Συνολικά στο 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης προβάλλονται 252 ντοκιμαντέρ μικρού και μεγάλου μήκους. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν 80 παγκόσμιες πρεμιέρες, αριθμός-ρεκόρ για την ιστορία του θεσμού, καθώς και 32 διεθνείς και 11 ευρωπαϊκές πρεμιέρες.

Φωτήλας: Χρηματοδότηση ντοκιμαντέρ από την κυβέρνηση

Στις πρωτοβουλίες ενίσχυσης του ελληνικού ντοκιμαντέρ αναφέρθηκε ο υφυπουργός Πολιτισμού Ιάσων Φωτήλας, ο οποίος εκπροσώπησε τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη. Όπως τόνισε, δημιουργείται για πρώτη φορά ξεχωριστή δράση χρηματοδότησης αποκλειστικά για το ντοκιμαντέρ, ενώ ο συνολικός προϋπολογισμός των επιλεκτικών προγραμμάτων αυξάνεται στα 15 εκατομμύρια ευρώ, από 7 εκατομμύρια το 2025 και 4 εκατομμύρια το 2019.
Στη σημασία της συνεργασίας των φορέων για την ανάπτυξη του πολιτισμού αναφέρθηκε και ο αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού Κεντρικής Μακεδονίας Χρήστος Μήττας, επισημαίνοντας ότι η συνεργασία του υπουργείου Πολιτισμού με την Περιφέρεια, τους δήμους και τους πολιτιστικούς οργανισμούς ενισχύει τον ρόλο της Θεσσαλονίκης ως σημαντικού πολιτιστικού κέντρου.




Τρεις τιμητικές βραβεύσεις

Η φετινή διοργάνωση απονέμει επίσης τρεις τιμητικούς Χρυσούς Αλέξανδρους. Η δημιουργός Βουβούλα Σκούρα τιμάται για το σύνολο του έργου της, ενώ αφιέρωμα με 20 ταινίες της θα παρουσιαστεί στο φεστιβάλ. Τιμητικό Χρυσό Αλέξανδρο θα λάβει και ο Αμερικανός πολυμεσικός καλλιτέχνης Μπιλ Μόρισον, γνωστός για την αξιοποίηση αρχειακού υλικού στον κινηματογράφο, ενώ τιμάται επίσης ο παραγωγός Γιώργος Παπαλιός για τη συμβολή του στην αναγέννηση του ελληνικού κινηματογράφου.

Επιστρέφει η Ζιλιέτ Μπινός ως σκηνοθέτιδα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει και η παρουσία της βραβευμένης ηθοποιού Ζιλιέτ Μπινός, η οποία επιστρέφει στη Θεσσαλονίκη αυτή τη φορά ως σκηνοθέτιδα για να παρουσιάσει το ντοκιμαντέρ «In-I In Motion», που καταγράφει τη συνεργασία της με τον Βρετανό χορευτή και χορογράφο Άκραμ Καν.
Η επίσημη έναρξη του φεστιβάλ έγινε με την προβολή του ντοκιμαντέρ «Ρώτα την Ι Τζιν» της Άιβι Μίροπολ, το οποίο αφηγείται την ιστορία της δημοσιογράφου και συγγραφέα Τζιν Κάρολ και τη δικαστική της μάχη εναντίον του Ντόναλντ Τραμπ.
Το 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης θα διαρκέσει έως τις 15 Μαρτίου, με προβολές στις αίθουσες Ολύμπιον και Παύλος Ζάννας, στις αίθουσες του Λιμανιού και στον κινηματογράφο Μακεδονικόν, ενώ μέρος του προγράμματος είναι διαθέσιμο και διαδικτυακά μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας του Φεστιβάλ.