Περισσότερα από ένα εκατομμύριο νοικοκυριά και επιχειρήσεις εκτιμάται ότι θα ωφεληθούν από τις νέες ρυθμίσεις – Πότε ενεργοποιείται η πλατφόρμα της ΑΑΔΕ, ποιες προϋποθέσεις πρέπει να πληρούν οι οφειλέτες και πώς προστατεύονται από κατασχέσεις


Δύο νέες παρεμβάσεις για την ενίσχυση της προστασίας των δανειοληπτών και των οφειλετών προς τις τράπεζες, την Εφορία και τον ΕΦΚΑ προβλέπει το νέο πλαίσιο για το ιδιωτικό χρέος. Η πρώτη καθιερώνει σταθερό επιτόκιο 3% για τις οφειλές που ρυθμίζονται μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, ενώ η δεύτερη δίνει τη δυνατότητα αποπληρωμής παλαιών οφειλών προς τη φορολογική διοίκηση και τα ασφαλιστικά ταμεία σε έως 120 μηνιαίες δόσεις, αντί για 72 που προέβλεπε το προηγούμενο καθεστώς.
Οι δύο αλλαγές περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για το ιδιωτικό χρέος, το οποίο ψηφίστηκε από τη Βουλή την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου. Στο ίδιο νομοθέτημα προβλέπεται, επίσης, σημαντική αύξηση των προστίμων που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος στις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις (servicers), όταν παραβιάζουν τη νομοθεσία σε βάρος των δανειοληπτών. Το ανώτατο εποπτικό πρόστιμο αυξάνεται από τις 500.000 ευρώ στα 5 εκατομμύρια ευρώ.

Σταθερό επιτόκιο 3% στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό

Η καθιέρωση σταθερού επιτοκίου 3% ενισχύει το πλαίσιο ρύθμισης οφειλών μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, περιορίζοντας την επιβάρυνση των δανειοληπτών και των υπόλοιπων επιλέξιμων οφειλετών. Το μέτρο αφορά τόσο τους ευάλωτους δανειολήπτες όσο και όσους πληρούν τις προϋποθέσεις υπαγωγής στη συγκεκριμένη διαδικασία.
Το νέο καθεστώς θα ισχύσει για τις καταβολές οφειλών από την 1η Δεκεμβρίου 2026. Το οικονομικό όφελος μπορεί να είναι σημαντικό σε βάθος χρόνου. Ενδεικτικά, για οφειλή 100.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής 20 ετών, η εξοικονόμηση υπολογίζεται σε περίπου 20.200 ευρώ στην περίπτωση απαίτησης με εμπράγματη εξασφάλιση και σε 28.600 ευρώ για απαίτηση χωρίς εξασφάλιση.
Η διαφορά προκύπτει από τη σύγκριση με το προηγούμενο καθεστώς, στο οποίο το επιτόκιο, μετά την παρέλευση τριετίας από τη ρύθμιση, μπορούσε να φτάσει το 5,17% για οφειλές με εμπράγματες εξασφαλίσεις και το 5,57% για εκείνες χωρίς εξασφαλίσεις.
Παράλληλα, διευρύνεται η περίμετρος του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, καθώς πλέον μπορούν να υπαχθούν και οφειλές από 5.000 ευρώ. Με αυτόν τον τρόπο αποκτούν πρόσβαση στη διαδικασία περισσότερα νοικοκυριά και επιχειρήσεις, τα οποία μέχρι σήμερα δεν μπορούσαν να αξιοποιήσουν το συγκεκριμένο εργαλείο λόγω του κατώτατου ορίου χρέους.

Τα οφέλη της υπαγωγής

Η ένταξη στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό συνοδεύεται από σημαντικές δυνατότητες διευκόλυνσης των οφειλετών:
  • Αναστολή κατασχέσεων: Με την οριστική υποβολή της αίτησης προβλέπεται αναστολή των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζει το θεσμικό πλαίσιο.
  • Μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής: Οι οφειλές προς το Δημόσιο μπορούν να ρυθμιστούν σε έως 240 μηνιαίες δόσεις, δηλαδή σε βάθος 20 ετών. Για απαιτήσεις τραπεζών και funds προβλέπονται έως 420 δόσεις, που αντιστοιχούν σε 35 χρόνια.
  • Δυνατότητα διαγραφής: Εφόσον πληρούνται τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, ο αλγόριθμος του μηχανισμού μπορεί να προτείνει μερική διαγραφή προσαυξήσεων ή ακόμη και μέρους του βασικού κεφαλαίου.

Ποιοι δικαιούνται τις 120 δόσεις

Η δεύτερη παρέμβαση αφορά τη νέα ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ, η οποία αναμένεται να ενεργοποιηθεί από τα μέσα Νοεμβρίου και θα δίνει τη δυνατότητα ρύθμισης παλαιών οφειλών προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ σε έως 120 μηνιαίες δόσεις. Η ελάχιστη μηνιαία καταβολή ορίζεται στα 30 ευρώ.
Περισσότερα από ένα εκατομμύριο νοικοκυριά και επιχειρήσεις εκτιμάται ότι θα μπορούν να αξιοποιήσουν τη νέα δυνατότητα, προκειμένου να τακτοποιήσουν τις εκκρεμότητές τους σε βάθος δεκαετίας. Οι ενδιαφερόμενοι θα έχουν περιθώριο να υποβάλουν αίτηση μέσω της πλατφόρμας έως το τέλος Ιουνίου 2027.
Στη ρύθμιση μπορούν να ενταχθούν βεβαιωμένες οφειλές προς τη Φορολογική Διοίκηση που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024, εφόσον δεν βρίσκονταν σε άλλη ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.
Για την υπαγωγή προβλέπονται συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Οι φορολογούμενοι θα πρέπει:
  • Να έχουν τακτοποιήσει, μέσα σε έναν μήνα από την ένταξή τους στις 120 δόσεις, τυχόν οφειλές που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2025.
  • Να έχουν υποβάλει όλες τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας, για τις οποίες η προθεσμία υποβολής έληγε έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.
  • Να μην έχουν καταδικαστεί αμετάκλητα για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.
Δυνατότητα μετάβασης στο νέο καθεστώς θα έχουν και όσοι έχουν ήδη ενταχθεί στη ρύθμιση των 72 δόσεων, υπό την προϋπόθεση ότι αυτή παραμένει ενεργή.

Προστασία από κατασχέσεις

Η συνεπής τήρηση της ρύθμισης εξασφαλίζει φορολογική ενημερότητα, ενώ προβλέπεται αναστολή της ποινικής δίωξης για μη καταβολή χρεών προς το Δημόσιο, καθώς και των αναγκαστικών μέτρων είσπραξης.
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για τις κατασχέσεις εις χείρας τρίτων, καθώς, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μπορεί να αποδεσμεύονται μελλοντικές απαιτήσεις του οφειλέτη.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η αυστηροποίηση των κυρώσεων προς τους servicers. Με την αύξηση του ανώτατου προστίμου της Τράπεζας της Ελλάδος στα 5 εκατομμύρια ευρώ, ενισχύεται η εποπτική δυνατότητα παρέμβασης σε περιπτώσεις παραβίασης της νομοθεσίας και κακομεταχείρισης δανειοληπτών.