Γράφει ο Γιάννης Χατζηιωαννίδης

Με το κόστος της ενέργειας να δοκιμάζει τις αντοχές νοικοκυριών και επιχειρήσεων, οι Ευρωπαίοι ηγέτες συναντώνται στις Βρυξέλλες για τη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 15 και 16 Οκτωβρίου. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συμμετέχει σε μια συνεδρίαση στην οποία η οικονομία και η ανταγωνιστικότητα βρίσκονται στο επίκεντρο, μαζί με τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και τις εξελίξεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή. Για την Αθήνα, το άμεσο ζητούμενο είναι να αναζητηθούν παρεμβάσεις που θα περιορίσουν τις ενεργειακές επιβαρύνσεις, χωρίς να θέσουν σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα. Σύμφωνα με την κυβερνητική ενημέρωση ενόψει της Συνόδου, ο πρωθυπουργός αναμένεται να υποστηρίξει προσωρινά και στοχευμένα μέτρα στήριξης, με ιδιαίτερη έμφαση στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Η διεθνής αβεβαιότητα και η αναταραχή στα Στενά του Ορμούζ εντείνουν τις πιέσεις, επαναφέροντας το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας στην πρώτη γραμμή. Η ελληνική πλευρά επιμένει στην ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας και στην ενίσχυση των διασυνδέσεων, παράλληλα με παρεμβάσεις που θα μπορούν να αποδώσουν νωρίτερα.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Αθήνα θέτει ζήτημα προσαρμογής της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής στις σημερινές συνθήκες. Η πράσινη μετάβαση παραμένει μακροπρόθεσμος στόχος, αλλά το κόστος για τη βιομηχανία, η προστασία των καταναλωτών και οι περιορισμοί των κρατικών προϋπολογισμών δημιουργούν μια δύσκολη εξίσωση.
Η πίεση από τις τιμές συνδέεται άμεσα και με την ανταγωνιστικότητα. Οι ελληνικές θέσεις περιλαμβάνουν την επιτάχυνση των παρεμβάσεων που προτείνουν οι εκθέσεις Λέτα και Ντράγκι, τη μείωση της γραφειοκρατίας και τον περιορισμό κρίσιμων εξαρτήσεων της ευρωπαϊκής οικονομίας. Ζητούμενο είναι οι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες να μεταφραστούν σε πρακτικές διευκολύνσεις για τις επιχειρήσεις και σε ευνοϊκότερες συνθήκες για επενδύσεις. Ένα δεύτερο μέτωπο αφορά τη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων. Στη διαπραγμάτευση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, η Ελλάδα υποστηρίζει ότι οι μεγαλύτερες απαιτήσεις στην άμυνα, την ασφάλεια, την έρευνα και την καινοτομία χρειάζονται αντίστοιχους πόρους. Η κυβερνητική θέση είναι ότι η χρηματοδότησή τους δεν πρέπει να οδηγήσει σε περαιτέρω περικοπές στην Πολιτική Συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική. Η Αθήνα εμφανίζεται ανοικτή στη συζήτηση για νέες πηγές εσόδων της Ένωσης, με προϋπόθεση το κόστος να μην επιμεριστεί δυσανάλογα στις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες. Στην ατζέντα βρίσκονται επίσης η Διεύρυνση και το Μεταναστευτικό. Για την ένταξη νέων μελών, η Ελλάδα διατηρεί ως κριτήριο την πρόοδο κάθε υποψήφιας χώρας. Στη διαχείριση των μεταναστευτικών πιέσεων δίνει έμφαση στην προστασία των εξωτερικών συνόρων και στην ύπαρξη ευρωπαϊκού μηχανισμού αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων. Το πολιτικό βάρος της Συνόδου βρίσκεται πλέον στις αποφάσεις: κατά πόσο οι διαφορετικές εθνικές προτεραιότητες μπορούν να συγκλίνουν σε παρεμβάσεις με ουσιαστικό αποτέλεσμα στους λογαριασμούς ενέργειας, στην παραγωγή και στους ευρωπαϊκούς πόρους.