Νέοι αγωγοί και διεύρυνση αμερικανικού LNG – Η σημασία της Σούδας, της Αλεξανδρούπολης και των F-35 – Στο επίκεντρο Μέση Ανατολή, Ουκρανία και ασφάλεια της ναυσιπλοΐας


Νέο μνημόνιο για την ανταλλαγή πληροφοριών, διεύρυνση της ενεργειακής συνεργασίας με περισσότερες ποσότητες αμερικανικού LNG και περαιτέρω ενίσχυση της αμυντικής σχέσης στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ συμφώνησαν Ελλάδα και Ηνωμένες Πολιτείες, κατά τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο των δύο χωρών στην Αθήνα.
Οι υπουργοί Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και Μάρκο Ρούμπιο, στις κοινές δηλώσεις τους, ανέδειξαν το εύρος της διμερούς συνεργασίας, με την ενέργεια, την ασφάλεια και την άμυνα να βρίσκονται στο επίκεντρο, σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών εξελίξεων.
Ο κ. Γεραπετρίτης χαρακτήρισε τον Στρατηγικό Διάλογο μια σταθερά στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, υπογραμμίζοντας ότι αποτυπώνει το επίπεδο της συνεργασίας των δύο χωρών και τη συμβολή τους στη διεθνή και περιφερειακή σταθερότητα και ασφάλεια.

Ο ρόλος της Ελλάδας στην ενεργειακή ασφάλεια

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Έλληνας υπουργός στη θέση της Ελλάδας στον ενεργειακό χάρτη της περιοχής. Όπως σημείωσε, ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί τη «ραχοκοκαλιά» για τη μεταφορά αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη, ενώ ο ελληνόκτητος στόλος μεταφέρει περίπου το ένα τέταρτο του αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Από την πλευρά του, ο Μάρκο Ρούμπιο υπογράμμισε την ανάγκη ανάπτυξης νέων διασυνδετήριων αγωγών και επέκτασης της παροχής αμερικανικού LNG, ενισχύοντας τον ρόλο της Ελλάδας στη διαμετακόμιση ενέργειας προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε στη στρατηγική σημασία της Σούδας και της Αλεξανδρούπολης, υποστηρίζοντας ότι οι δύο περιοχές αναδεικνύουν την αμερικανική παρουσία στην ευρύτερη περιοχή.

Στο επίκεντρο η αμυντική συνεργασία

Στον αμυντικό τομέα, ο υπουργός Εξωτερικών στάθηκε στην αναβάθμιση των ελληνικών F-16 σε διαμόρφωση Viper, αλλά και στην ένταξη των F-35, που, όπως ανέφερε, αποτυπώνουν τη σταθερή συνεργασία Αθήνας και Ουάσιγκτον και ενισχύουν την αμυντική ικανότητα της χώρας.
Ο κ. Γεραπετρίτης υπογράμμισε παράλληλα ότι η Ελλάδα διατηρεί τις αμυντικές της δαπάνες πάνω από το προβλεπόμενο όριο και συμμετέχει ενεργά σε ναυτικές επιχειρήσεις, μεταξύ άλλων στις ASPIDES και ATALANTA, τις οποίες χαρακτήρισε συμπληρωματικές προς αμερικανικές πρωτοβουλίες.
Αναφέρθηκε ακόμη στη συμμετοχή της Ελλάδας στο σχήμα 3+1, το οποίο, όπως είπε, έχει εξελιχθεί σε σημαντικό πολυμερές γεωπολιτικό πλαίσιο.

Νέο μνημόνιο ανταλλαγής πληροφοριών

Ο Μάρκο Ρούμπιο ανακοίνωσε την προώθηση νέου μνημονίου για την ανταλλαγή πληροφοριών, υπογραμμίζοντας τη σημασία της Ελλάδας ως συμμάχου στο ΝΑΤΟ.
«Δεν θέλουμε το λίκνο του δυτικού πολιτισμού να απειλείται», ανέφερε ο Αμερικανός υπουργός, χαρακτηρίζοντας την Ελλάδα «ασφαλή και σταθερό σύμμαχο» της Συμμαχίας και σημειώνοντας τη συμβολή της στη διασφάλιση του οικονομικού μέλλοντος του ΝΑΤΟ.
Ο κ. Ρούμπιο αναφέρθηκε επίσης στη συνεργασία των δύο χωρών για την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης και της τρομοκρατίας, επισημαίνοντας ότι η γεωγραφική θέση της Ελλάδας την καθιστά εκτεθειμένη σε διαφορετικές απειλές.

Μέση Ανατολή, Ουκρανία και Κύπρος

Στις συνομιλίες των δύο υπουργών τέθηκαν ακόμη οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, την Ουκρανία και την υποσαχάρια Αφρική, με τον κ. Γεραπετρίτη να συνδέει τις εξελίξεις στην Αφρική και με τις μεταναστευτικές ροές.
Ο Έλληνας υπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ασφάλεια και την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, ενώ σημείωσε ότι η Ελλάδα αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην προστασία των χριστιανικών πληθυσμών στη Μέση Ανατολή και διατηρεί επαφές με τα πρεσβυγενή Πατριαρχεία της περιοχής.
Για την Κύπρο, ο κ. Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι αποτελεί απαραίτητο τμήμα της αρχιτεκτονικής ασφάλειας και τάχθηκε υπέρ της επανένωσής της με βάση το διεθνές δίκαιο. Παράλληλα, έθεσε ως προτεραιότητα την αποτροπή αναθεωρητικών πρακτικών και την αντιμετώπιση του εθνικισμού στα Βαλκάνια.

Η ομογένεια και οι απευθείας πτήσεις

Σημαντικό κεφάλαιο των ελληνοαμερικανικών σχέσεων αποτελεί, σύμφωνα με τον κ. Γεραπετρίτη, και η Ομογένεια. Όπως ανέφερε, περισσότεροι από 100.000 Αμερικανοί πολίτες ελληνικής καταγωγής βρίσκονται στη γενέτειρα του Μάρκο Ρούμπιο, ενώ πλέον υπάρχουν περισσότερες από 100 απευθείας πτήσεις μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ.
Ο Έλληνας υπουργός συνέδεσε τη σχέση των δύο χωρών με κοινές αξίες και ιστορικούς δεσμούς, παραπέμποντας στην αλληλεγγύη που είχε εκφράσει ο Τόμας Τζέφερσον προς τους Έλληνες κατά την Ελληνική Επανάσταση.
Από την πλευρά του, ο κ. Ρούμπιο χαρακτήρισε την ελληνοαμερικανική σχέση ιστορική συμμαχία με «γερά θεμέλια» και πηγή σταθερότητας, σημειώνοντας ότι οι εξελίξεις στο Ιράν, στα Στενά του Ορμούζ, στην Υεμένη και στην Ουκρανία αναδεικνύουν τη σημασία της.

Συνεργασία και για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε, τέλος, και στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, επισημαίνοντας ότι Αθήνα και Ουάσιγκτον επιδιώκουν να ενισχύσουν τη συνεργασία τους για την αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων.
Όπως ανέφερε, οι αρμόδιες υπηρεσίες των δύο χωρών, σε συνεργασία με το υπουργείο Εσωτερικών και το FBI, θα επιδιώξουν να ενισχύσουν την προστασία των πολιτιστικών θησαυρών.
Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος Ελλάδας–ΗΠΑ πραγματοποιείται στην Αθήνα με ευρύτερη ατζέντα που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την άμυνα και την περιφερειακή ασφάλεια, την ενέργεια, τη ναυτιλία, την τεχνολογία, το εμπόριο και τις επενδύσεις.