Ρεκόρ 3,66 δισ. ευρώ στις δαπάνες έρευνας, πάνω από 300 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και πολυκεντρική ανάπτυξη με κομβικό ρόλο της Θεσσαλονίκης


Τη σύνδεση της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης με την οικονομία, την απασχόληση και την κοινωνική συνοχή έθεσε στο επίκεντρο ο υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης, παρουσιάζοντας τους βασικούς άξονες της εθνικής στρατηγικής για την Έρευνα, την Καινοτομία και τον τεχνολογικό μετασχηματισμό της χώρας.
Κηρύσσοντας την έναρξη των εργασιών του ευρωπαϊκού συνεδρίου «Clusters Meet Regions», στο Ωδείο Αθηνών, ο κ. Καλαφάτης τόνισε ότι η Έρευνα και η Καινοτομία αποτελούν βασικούς πυλώνες της εθνικής και ευρωπαϊκής ισχύος, της βιομηχανικής ανθεκτικότητας και της κοινωνικής συνοχής. Στην εκδήλωση παρέστησαν, μεταξύ άλλων, ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς και η διευθύντρια της DG GROW της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Anna Athanasopoulou.
«Η βιώσιμη ανάπτυξη με οδηγό την καινοτομία δεν είναι μια ακαδημαϊκή άσκηση - είναι η πλέον αποτελεσματική κοινωνική πολιτική της εποχής μας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο υφυπουργός, υπογραμμίζοντας ότι η τεχνολογική πρόοδος μπορεί να δημιουργήσει ποιοτικές και ανθεκτικές θέσεις εργασίας, να δώσει προοπτικές στο επιστημονικό δυναμικό και να συμβάλει στη μετατροπή του brain drain σε brain gain.
Όπως σημείωσε, η αξιοποίηση της έρευνας δεν αφορά μόνο την παραγωγή νέας γνώσης, αλλά και τη δημιουργία λύσεων για υπαρκτά προβλήματα, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και την παραγωγή νέου πλούτου προς όφελος της κοινωνίας.

Τα στοιχεία για τις επενδύσεις στην έρευνα

Παρουσιάζοντας τα δεδομένα που, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτυπώνουν τον μετασχηματισμό της χώρας τα τελευταία χρόνια, ο κ. Καλαφάτης αναφέρθηκε στο ιστορικό ρεκόρ των εθνικών δαπανών για Έρευνα και Ανάπτυξη.
Οι συνολικές δαπάνες ανήλθαν σε 3,66 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 1,54% του ΑΕΠ και καταγράφει αύξηση 67,7% σε σύγκριση με το 2018.
Παράλληλα, περισσότερα από 300 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης κατευθύνονται στον εκσυγχρονισμό των κτιριακών, ψηφιακών και επιστημονικών υποδομών των δημόσιων ερευνητικών κέντρων σε ολόκληρη τη χώρα.
Στο ίδιο πλαίσιο, όπως ανέφερε, 300 εκατ. ευρώ διατίθενται στο πρόγραμμα «Ερευνώ - Καινοτομώ», ενώ τα φορολογικά κίνητρα για επιχειρηματική Έρευνα και Ανάπτυξη και την Τεχνητή Νοημοσύνη αποσκοπούν στη στενότερη σύνδεση της επιστημονικής γνώσης με την παραγωγή και τη βιομηχανία.
Στους σχεδιασμούς περιλαμβάνεται ακόμη η ενεργοποίηση του ΕΣΕΤΕΚ και των Τομεακών Επιστημονικών Συμβουλίων, με στόχο τη διασύνδεση της έρευνας με τις ανάγκες της αγοράς.

Από την Αττική στη Θεσσαλονίκη και την Περιφέρεια

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο υφυπουργός στη γεωγραφική διάσταση της αναπτυξιακής στρατηγικής, υποστηρίζοντας ότι η τεχνολογική ανάπτυξη δεν μπορεί να περιοριστεί στην Αττική.
Όπως ανέφερε, η Αττική παράγει το 47% του ΑΕΠ και φιλοξενεί 12 από τα 22 εγγεγραμμένα clusters της χώρας, ωστόσο η ανάπτυξη των οικοσυστημάτων καινοτομίας πρέπει να επεκτείνεται και στις 13 περιφέρειες.
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Καλαφάτης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη Θεσσαλονίκη και στο Thess INTEC, αναφέροντας τους τεχνολογικούς κόμβους της πόλης ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της πολυκεντρικής προσέγγισης. Στο ίδιο μοντέλο εντάσσει τα οικοσυστήματα βιοτεχνολογίας της Κρήτης, τα clusters πράσινης μετάβασης της Δυτικής Μακεδονίας, καθώς και τους αναδυόμενους τεχνολογικούς πυρήνες στη Δυτική Ελλάδα και την Ήπειρο.
«Η πραγματική καινοτομία δεν μπορεί να είναι συγκεντρωτική», υπογράμμισε, περιγράφοντας την Αττική ως διεθνή πύλη της χώρας, η οποία, όπως είπε, θα πρέπει να λειτουργεί πολλαπλασιαστικά για τα οικοσυστήματα που αναπτύσσονται στην υπόλοιπη Ελλάδα.

«Κρατάμε στη χώρα μας τα πιο λαμπρά μυαλά»

Αναφερόμενος στο ανθρώπινο δυναμικό, ο υφυπουργός υποστήριξε ότι η Ελλάδα μετακινείται από το μοντέλο της εξαγωγής επιστημονικού ταλέντου σε ένα περιβάλλον που μπορεί να προσελκύει επιστήμονες, ερευνητές και επενδύσεις.
«Η Ελλάδα δεν εξάγει πλέον μόνο επιστημονικό ταλέντο, όπως κάποτε. Αντίθετα, προσελκύουμε νέους επιστήμονες, επενδυτές και ερευνητές. Κρατάμε στη χώρα μας τα πιο λαμπρά μυαλά, εξάγουμε τεχνολογικές λύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας και προσελκύουμε επενδύσεις κλίμακας», ανέφερε.
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο κ. Καλαφάτης κάλεσε τον περιφερειάρχη Αττικής, τη διευθύντρια της DG GROW και τους ευρωπαϊκούς φορείς να αξιοποιήσουν τις εργασίες του συνεδρίου για τη δικτύωση και την εξαγωγή συγκεκριμένων συμπερασμάτων.
Πρότεινε τα συμπεράσματα αυτά να αποτελέσουν τη βάση για την επόμενη περίοδο, ώστε να μετατραπούν σε εφαρμόσιμες πολιτικές για την έρευνα, την τεχνολογία και την περιφερειακή ανάπτυξη.