Ο υφυπουργός Ανάπτυξης παρουσίασε τις επιδόσεις της χώρας σε ευρωπαϊκό επίπεδο και πρότεινε τη διοργάνωση εμβληματικού συνεδρίου στη Θεσσαλονίκη ενόψει της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ το 2027


Τη μετάβαση της Ελλάδας σε μια νέα εποχή στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας, με ενισχυμένη διεθνή παρουσία, σύγχρονες υποδομές και προοπτικές συγκράτησης του επιστημονικού δυναμικού της, ανέδειξε ο υφυπουργός Ανάπτυξης, αρμόδιος για την Έρευνα και την Καινοτομία, Σταύρος Καλαφάτης, κατά τη συνάντησή του με την πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ERC), καθηγήτρια Maria Leptin, στην Αθήνα.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της επίσημης επίσκεψης της κυρίας Leptin στην Ελλάδα και της συζήτησης για την ενίσχυση της έρευνας αιχμής στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τον κ. Καλαφάτη, η παρουσία της προέδρου του ERC στην Αθήνα, καθώς και η συνάντησή της με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου, επιβεβαιώνουν ότι η χώρα αποτελεί πλέον ενεργό και αξιόπιστο εταίρο στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής ερευνητικής πολιτικής.
«Η Ελλάδα αλλάζει πίστα στην Έρευνα και την Καινοτομία. Μετατραπήκαμε από μια χώρα προσδοκιών σε έναν ώριμο, θεσμικά θωρακισμένο και εξαιρετικά δυναμικό περιφερειακό κόμβο τεχνολογίας αιχμής στη Νοτιοανατολική Ευρώπη», υπογράμμισε ο υφυπουργός, παρουσιάζοντας στοιχεία για τις επιδόσεις της χώρας.

Οι επιδόσεις και η διεθνής αναγνώριση

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Καλαφάτης στη θέση που καταλαμβάνει η Ελλάδα στην αξιοποίηση ευρωπαϊκών ερευνητικών πόρων. Όπως ανέφερε, η χώρα βρίσκεται στην 7η θέση πανευρωπαϊκά ως προς την απορρόφηση κονδυλίων του προγράμματος Horizon Europe, ενώ περισσότεροι από 1.200 επιστήμονες που δραστηριοποιούνται σε ελληνικούς φορείς περιλαμβάνονται στο κορυφαίο 2% των ερευνητών με τη μεγαλύτερη επιρροή διεθνώς, σύμφωνα με τη σχετική λίστα του Πανεπιστημίου Stanford.
Παράλληλα, η Ελλάδα καταλαμβάνει τη 13η θέση παγκοσμίως ως προς τις αναφορές ανά επιστημονική δημοσίευση, στοιχείο που, σύμφωνα με την παρουσίαση του υφυπουργού, αποτυπώνει την ενίσχυση της διεθνούς απήχησης της ελληνικής ερευνητικής παραγωγής.
Στο πεδίο του ανθρώπινου δυναμικού, ο κ. Καλαφάτης αναφέρθηκε στα στοιχεία σύμφωνα με τα οποία το 86% των νέων Ελλήνων διδακτόρων δηλώνει ότι δεν σχεδιάζει να μεταναστεύσει στο εξωτερικό. Η τάση αυτή συνδέεται με την προσπάθεια δημιουργίας περισσότερων ευκαιριών επιστημονικής σταδιοδρομίας στην Ελλάδα και περιορισμού της διαρροής εξειδικευμένου προσωπικού.

Επενδύσεις άνω των 300 εκατ. ευρώ

Σημαντικό μέρος της κυβερνητικής στρατηγικής αφορά τον εκσυγχρονισμό των ερευνητικών υποδομών. Όπως ανέφερε ο υφυπουργός, βρίσκονται σε εξέλιξη επενδύσεις άνω των 300 εκατ. ευρώ για την αναβάθμιση των εθνικών ερευνητικών κέντρων, με σημαντική χρηματοδοτική συμβολή από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Στις νέες υποδομές περιλαμβάνεται ο εθνικός υπερυπολογιστής «Δαίδαλος», ενώ παράλληλα αναπτύσσεται το AI Factory «PHAROS», το οποίο εγκαινίασε ο πρωθυπουργός. Οι δύο πρωτοβουλίες εντάσσονται στον ευρύτερο σχεδιασμό για την ενίσχυση των δυνατοτήτων της χώρας στην τεχνητή νοημοσύνη, στην επεξεργασία μεγάλου όγκου δεδομένων και στην ανάπτυξη εφαρμογών υψηλής τεχνολογίας.
Στόχος είναι η ενίσχυση της ερευνητικής δραστηριότητας, αλλά και η σύνδεσή της με την παραγωγή, την επιχειρηματικότητα και την οικονομική ανάπτυξη.

Λιγότερη γραφειοκρατία και περισσότερες ευκαιρίες για τους ερευνητές

Στη συνάντηση τέθηκε και το ζήτημα των διοικητικών εμποδίων που αντιμετωπίζουν οι επιστήμονες κατά τη διεκδίκηση ευρωπαϊκών ερευνητικών χρηματοδοτήσεων.
Ο κ. Καλαφάτης ανέφερε ότι το υπουργείο προωθεί την απλοποίηση των διαδικασιών και την υιοθέτηση των αρχών του CoARA για την αξιολόγηση της έρευνας. Παράλληλα, σχεδιάζεται μόνιμος μηχανισμός υποστήριξης και καθοδήγησης των υποψηφίων για επιχορηγήσεις του ERC, μέσω του Ελληνικού Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛΙΔΕΚ) και του δικτύου PRAXI.
Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην ενίσχυση της παρουσίας Ελλήνων επιστημόνων στα ανταγωνιστικά προγράμματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας, τα οποία χρηματοδοτούν ερευνητικά έργα υψηλού επιστημονικού ρίσκου και σημαντικών προοπτικών.

Στο επίκεντρο η Θεσσαλονίκη ενόψει του 2027

Ιδιαίτερη σημασία για τη Θεσσαλονίκη έχει η πρόταση του υφυπουργού Ανάπτυξης για τη συνδιοργάνωση ενός εμβληματικού συνεδρίου με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας στην πόλη, ενόψει της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Όπως ανέφερε ο κ. Καλαφάτης, η πρόταση είχε συζητηθεί και κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στις Βρυξέλλες, με στόχο να αναδειχθεί η Θεσσαλονίκη ως «Balkan Tech Gateway», δηλαδή ως πύλη τεχνολογίας και καινοτομίας για τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Μια τέτοια διοργάνωση θα μπορούσε να ενισχύσει τη διεθνή προβολή της πόλης, να φέρει σε επαφή ερευνητές και φορείς καινοτομίας και να αναδείξει τις δυνατότητες του ευρύτερου οικοσυστήματος γνώσης και τεχνολογίας της περιοχής.
«Η έρευνα αιχμής είναι ο κεντρικός πυλώνας της εθνικής μας στρατηγικής για την οικονομία, τη γνώση και τη γεωπολιτική μας ισχύ. Η Ελλάδα δεν παρακολουθεί απλώς τις ευρωπαϊκές εξελίξεις· τις συνδιαμορφώνει», κατέληξε ο υφυπουργός Ανάπτυξης.