Με τις ψήφους της Νέας Δημοκρατίας εγκρίθηκε το νομοσχέδιο – «Παρών» από το ΠΑΣΟΚ, πυρά από την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη για την αποτελεσματικότητα της απαγόρευσης


Με τις ψήφους μόνο των βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας υπερψηφίστηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο για την προστασία των ανηλίκων κάτω των 15 ετών από την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προκαλώντας πολιτική αντιπαράθεση για την αποτελεσματικότητα της ρύθμισης, τον τρόπο εφαρμογής της και την ευθύνη των ψηφιακών πλατφορμών.
Το νομοθέτημα καθορίζει ως ελάχιστο όριο ηλικίας για την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τα 15 έτη και αναθέτει στις ίδιες τις πλατφόρμες την ευθύνη για την αξιόπιστη επαλήθευση της ηλικίας των χρηστών. Η εφαρμογή των νέων κανόνων προγραμματίζεται να αρχίσει την 1η Ιανουαρίου 2027, προκειμένου να μεσολαβήσει περίοδος προσαρμογής για τους εμπλεκόμενους φορείς.
Η κυβέρνηση παρουσιάζει τη ρύθμιση ως παρέμβαση για την αντιμετώπιση του ψηφιακού εθισμού και την προστασία των παιδιών από τις επιπτώσεις της ανεξέλεγκτης χρήσης των κοινωνικών δικτύων. Από την πλευρά της, η αντιπολίτευση αμφισβητεί την αποτελεσματικότητα της οριζόντιας απαγόρευσης και προβάλλει εναλλακτικές προτάσεις, με έμφαση στη γονική εποπτεία, στην ενίσχυση της ψηφιακής παιδείας και στην αυστηρότερη εποπτεία των εταιρειών.

Μαρινάκης: «Λυπηρή και βαθιά υποκριτική» η στάση της αντιπολίτευσης

Την αντίδραση της κυβέρνησης για την αρνητική στάση των κομμάτων της αντιπολίτευσης εξέφρασε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, χαρακτηρίζοντας τη στάση τους «λυπηρή και βαθιά υποκριτική».
Όπως υποστήριξε, η αντιπολίτευση καταψήφισε μια πρωτοβουλία που ανταποκρίνεται στην επιθυμία της συντριπτικής πλειονότητας της ελληνικής κοινωνίας να ληφθούν μέτρα για την προστασία των παιδιών από τον ψηφιακό εθισμό.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος υποστήριξε ότι η ρύθμιση δεν έχει τιμωρητικό χαρακτήρα, αλλά επιχειρεί να αντιμετωπίσει ένα υπαρκτό πρόβλημα της σύγχρονης εποχής. Παράλληλα, επέκρινε συνολικά τα κόμματα της αντιπολίτευσης, υποστηρίζοντας ότι με την επιλογή τους να μη στηρίξουν το νομοσχέδιο βρέθηκαν εκτός της κοινωνικής πραγματικότητας.
Σύμφωνα με την κυβερνητική επιχειρηματολογία, η Ελλάδα γίνεται η πρώτη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θεσπίζει τέτοιους κανόνες για την προστασία των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον, με στόχο η παρέμβαση να είναι αναλογική, αποτελεσματική και συμβατή με το ευρωπαϊκό δίκαιο.
Ο κ. Μαρινάκης επισήμανε, επίσης, ότι ζητήματα όπως η ταυτοποίηση των χρηστών, η σήμανση του περιεχομένου και οι κανόνες για την ανάρτηση βίντεο συνδέονται πρωτίστως με τις ευρωπαϊκές αποφάσεις και το θεσμικό πλαίσιο της ΕΕ. Όπως ανέφερε, η ελληνική πρωτοβουλία προέκυψε σε συνεννόηση με την Ευρώπη και ξεκίνησε από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος είχε αναφερθεί στο θέμα πριν από δύο χρόνια, στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.

Η στάση του ΠΑΣΟΚ και η πρόταση για διαβαθμισμένη πρόσβαση

Το ΠΑΣΟΚ επέλεξε να ψηφίσει «παρών» επί της αρχής του νομοσχεδίου, διαχωρίζοντας τη θέση του από την κυβερνητική πρόταση για καθολική απαγόρευση της πρόσβασης στα κοινωνικά δίκτυα για όλους τους ανηλίκους κάτω των 15 ετών.
Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης διατύπωσε αντιρρήσεις για τον οριζόντιο χαρακτήρα της ρύθμισης, υποστηρίζοντας ότι η προστασία των παιδιών θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις διαφορετικές ανάγκες και δυνατότητες ανά ηλικιακή ομάδα.
Στο πλαίσιο αυτό, κατέθεσε τροπολογία που προέβλεπε αυστηρό περιορισμό της πρόσβασης για τα παιδιά κάτω των 13 ετών και ελεγχόμενη χρήση για τους ανηλίκους ηλικίας 13 και 14 ετών. Για τη δεύτερη κατηγορία προτεινόταν η δημιουργία ειδικών λογαριασμών, με γονική εποπτεία και αυξημένες δικλίδες ψηφιακής ασφάλειας.
Παράλληλα, το ΠΑΣΟΚ πρότεινε η επαλήθευση της ηλικίας να μην επαφίεται αποκλειστικά στις ιδιωτικές πλατφόρμες, αλλά να υποστηρίζεται από δημόσιες ψηφιακές υποδομές. Με αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με την προσέγγισή του, θα μπορούσε να διασφαλιστεί αποτελεσματικότερος έλεγχος, χωρίς να μεταφέρεται ολόκληρο το βάρος της διαδικασίας στις εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης.

Κριτική από την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη

Σε διαφορετική κατεύθυνση κινήθηκε η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη του Αλέξη Τσίπρα, η οποία χαρακτήρισε τη ρύθμιση «επικοινωνιακό πυροτέχνημα», αμφισβητώντας τόσο την αποτελεσματικότητα όσο και τη δυνατότητα εφαρμογής της.
Η κριτική της επικεντρώθηκε στην οριζόντια απαγόρευση, την οποία θεωρεί ανεπαρκή για την αντιμετώπιση των κινδύνων που αντιμετωπίζουν οι ανήλικοι στο διαδίκτυο. Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία της, οι τεχνικοί περιορισμοί μπορούν να παρακαμφθούν, μεταξύ άλλων με τη χρήση εικονικών ιδιωτικών δικτύων (VPN) ή ψευδών στοιχείων κατά την εγγραφή στις πλατφόρμες.
Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη υποστηρίζει ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί αυστηρότερες υποχρεώσεις για τις ίδιες τις πολυεθνικές εταιρείες που διαχειρίζονται τα κοινωνικά δίκτυα. Στο επίκεντρο της πρότασής της βρίσκεται η θέσπιση κανόνων και αυστηρών κυρώσεων για τον τρόπο λειτουργίας των αλγορίθμων, τη διαχείριση του περιεχομένου και την έκθεση των ανηλίκων σε ψηφιακές πρακτικές που ενδέχεται να ενισχύουν την εξάρτηση.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει, επίσης, στην ενίσχυση του ψηφιακού εγγραμματισμού μέσω του σχολείου. Η εξοικείωση των παιδιών με τους κινδύνους του διαδικτύου, η ανάπτυξη κριτικής σκέψης και η εκπαίδευση στην ασφαλή χρήση των ψηφιακών υπηρεσιών προβάλλονται ως σταθερότερες λύσεις σε σχέση με τις καθολικές απαγορεύσεις.

Το στοίχημα της εφαρμογής

Η έναρξη εφαρμογής του μέτρου την 1η Ιανουαρίου 2027 αφήνει χρονικό περιθώριο για την προσαρμογή των πλατφορμών και την προετοιμασία των μηχανισμών ελέγχου. Το κρίσιμο ζήτημα, ωστόσο, θα είναι κατά πόσο η επαλήθευση της ηλικίας θα λειτουργήσει στην πράξη, χωρίς να δημιουργούνται εύκολα παρακάμψιμοι περιορισμοί ή δυσανάλογες επιβαρύνσεις για τους χρήστες.
Η συζήτηση αναδεικνύει δύο διαφορετικές προσεγγίσεις: από τη μία, την καθιέρωση σαφούς ηλικιακού ορίου ως μέσου άμεσης προστασίας και, από την άλλη, την προτεραιότητα στην εποπτεία των πλατφορμών, στη γονική ευθύνη και στην εκπαίδευση των ανηλίκων.
Η αποτελεσματικότητα της νέας ρύθμισης θα κριθεί τελικά από την εφαρμογή της, την αξιοπιστία των μηχανισμών επαλήθευσης και τη δυνατότητα να περιοριστούν οι ψηφιακοί κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν τα παιδιά.