Τη μνήμη του Ιωάννη Καποδίστρια, πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας, ο οποίος δολοφονήθηκε σαν σήμερα πριν από 195 χρόνια, τίμησε η Θεσσαλονίκη, με τα αποκαλυπτήρια της προτομής του στη συμβολή των οδών Εγνατίας και Χαλκέων, στην Πλατεία Δικαστηρίων.
Η τελετή πραγματοποιήθηκε παρουσία εκπροσώπων των τοπικών αρχών, της Εκκλησίας και της Κερκυραϊκής Ένωσης Θεσσαλονίκης «Ο Άγιος Σπυρίδων», η οποία δώρισε την προτομή στον δήμο Θεσσαλονίκης.
Το έργο φιλοτέχνησε ο γλύπτης Γεώργιος Κικώτης. Πρόκειται για ανάγλυφη προτομή από χυτό ορείχαλκο, τοποθετημένη σε βάση από λευκό μασίφ μάρμαρο, με συνολικό ύψος 2,20 μέτρα. Ο σχεδιασμός της έγινε ώστε να εντάσσεται αρμονικά στον χώρο που παραχώρησε ο δήμος Θεσσαλονίκης.

«Ένα νέο τοπόσημο ιστορικής μνήμης»

«Ο Ιωάννης Καποδίστριας υπήρξε μια προσωπικότητα με παγκόσμια ακτινοβολία και βαθιά ελληνική συνείδηση», τόνισε στον χαιρετισμό του ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης, σημειώνοντας ότι με την τοποθέτηση της προτομής προστίθεται στον δημόσιο χώρο «ένα νέο τοπόσημο ιστορικής μνήμης, ένα σύμβολο ευθύνης, ανιδιοτέλειας, αλλά κυρίως προσφοράς στην πατρίδα».
Ο δήμαρχος αναφέρθηκε στον ρόλο του Καποδίστρια στη συγκρότηση του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, υπογραμμίζοντας ότι ανέλαβε «το βαρύ φορτίο να οικοδομήσει θεσμούς, να δώσει κρατική υπόσταση σε μια χώρα που μόλις είχε βγει βαθιά τραυματισμένη από ένα μακρύ και δύσκολο αγώνα για την ανεξαρτησία της».
Όπως σημείωσε, ο Καποδίστριας δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει το έργο του, καθώς η δολοφονία του στις 27 Σεπτεμβρίου 1831 έβαλε τέλος στην προσπάθειά του και σηματοδότησε μια νέα περίοδο εσωστρέφειας, διαίρεσης και συγκρούσεων.
Ο κ. Αγγελούδης στάθηκε ιδιαίτερα στον συμβολισμό της επιλογής του συγκεκριμένου σημείου για την προτομή, στο Πάρκο Κέρκυρας, στην καρδιά της Θεσσαλονίκης. Όπως είπε, πρόκειται για έναν χώρο που τιμά την ιστορική μνήμη όχι μόνο ως αναφορά στο παρελθόν, αλλά και ως ενεργό στοιχείο της σύγχρονης ταυτότητας της πόλης.
«Ο Ιωάννης Καποδίστριας θα στέκεται εδώ για να μας υπενθυμίζει τους αγώνες, τα επιτεύγματα, τους θριάμβους, αλλά δυστυχώς και τα λάθη που διαμόρφωσαν την κοινωνία μας και την Ελλάδα του σήμερα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο συμβολισμός της διχόνοιας

Στη διαχρονική σημασία της δολοφονίας του πρώτου Κυβερνήτη αναφέρθηκε ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Φιλόθεος, ο οποίος σημείωσε ότι ο Καποδίστριας «έφυγε από τη ζωή εξαιτίας των προβλημάτων διχόνοιας» που, όπως ανέφερε, υπήρχαν από την αρχή της συγκρότησης του ελληνικού κράτους και εξακολουθούν να υφίστανται.
Ο Μητροπολίτης υπογράμμισε ότι το σημαντικό δίδαγμα από την ιστορία του Καποδίστρια είναι πως ένας άνθρωπος που προσέφερε και αγωνίστηκε για τη δημιουργία ενός υγιούς κράτους «έπεσε, όχι από κάποιους ξένους, αλλά έπεσε από χέρια Ελλήνων».
Παράλληλα, αναφέρθηκε στο ζήτημα της αλήθειας και στον τρόπο με τον οποίο αυτή συχνά χρησιμοποιείται ως αφορμή για νέες διαχωριστικές γραμμές, θέτοντας το ερώτημα αν πρόκειται για αντικειμενική αλήθεια ή για μια αντίληψη που υποτάσσεται στον υποκειμενισμό.

«Ο μόνιμος σύνδεσμος Θεσσαλονίκης και Κέρκυρας»

Για μια ιδιαίτερη ημέρα για την Κερκυραϊκή Ένωση Θεσσαλονίκης έκανε λόγο ο πρόεδρός της Λευτέρης Καββαδίας, τονίζοντας ότι η προτομή αποτελεί «τον ζωντανό μόνιμο σύνδεσμο μεταξύ της Θεσσαλονίκης και της Κέρκυρας».
«Από σήμερα ο Καποδίστριας θα κοσμεί τη Θεσσαλονίκη, υπενθυμίζοντας σε όλους τους δεσμούς που ενώνουν το Ιόνιο με τη Μακεδονία», ανέφερε.
Ιδιαίτερη συμβολική σημασία έχει και το περιεχόμενο της προτομής. Όπως εξήγησε ο κ. Καββαδίας, στο εσωτερικό της, στο σημείο του στήθους, τοποθετήθηκαν ιερά κειμήλια που μεταφέρθηκαν από την Κέρκυρα: χώμα από το σπίτι του Καποδίστρια, αγιασμός από την Ιερά Μονή Πλατυτέρας, όπου βρίσκεται ο τάφος του, καθώς και εικόνες της Παναγίας της Πλατυτέρας και του Αγίου Σπυρίδωνα, προστάτη της Κέρκυρας.
«Έτσι η καρδιά αυτής της προτομής χτυπά με τον αέρα και την ευλογία της Κέρκυρας εδώ στην καρδιά της Θεσσαλονίκης», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Την τελετή πλαισίωσαν μουσικά και χορευτικά η Φιλαρμονική Ορχήστρα του δήμου Θεσσαλονίκης, η Ιόνιος Χορωδία και η Ιόνιος Χορευτική Ακαδημία.