Αντιπλημμυρικά και αντιδιαβρωτικά έργα μπαίνουν σε προτεραιότητα, ενώ ξεκινά η καταγραφή και ο καθαρισμός των ρεμάτων πριν από τις πρώτες φθινοπωρινές βροχές


Η φωτιά έσβησε, όμως η μάχη στη Σίβηρη Χαλκιδικής δεν έχει τελειώσει. Λίγες μόλις ημέρες μετά την πυρκαγιά της 13ης Αυγούστου, οι αρμόδιες υπηρεσίες στρέφουν πλέον το βλέμμα στην επόμενη απειλή, αυτή που μπορεί να εμφανιστεί με τις πρώτες ισχυρές βροχοπτώσεις του φθινοπώρου. Καμένα εδάφη, γυμνές πλαγιές και ρέματα που χρειάζονται άμεσο καθαρισμό συνθέτουν ένα σκηνικό στο οποίο ο χρόνος λειτουργεί αντίστροφα.
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκονται ο καθαρισμός των ρεμάτων, τα αντιπλημμυρικά και τα αντιδιαβρωτικά έργα, με στόχο να περιοριστούν η ανεξέλεγκτη απορροή των υδάτων, η διάβρωση του εδάφους και η μεταφορά φερτών υλικών προς τους χαμηλότερους οικισμούς.
Ήδη εκπονείται μελέτη για τα ρέματα της περιοχής, στην οποία καταγράφονται η πορεία τους, τα σημεία στα οποία καταλήγουν και οι εκβολές τους, ώστε να προσδιοριστούν με ακρίβεια τα σημεία που χρειάζονται παρέμβαση και το εκτιμώμενο κόστος των εργασιών.
Όπως επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο αντιπεριφερειάρχης Χαλκιδικής Γιάννης Κουφίδης, η μελέτη αναμένεται να παρουσιαστεί στην αυριανή σύσκεψη στο Δημαρχείο Κασσάνδρας, προκειμένου να υπάρχει συγκεκριμένη εικόνα τόσο για τις ανάγκες όσο και για τη χρηματοδότηση που απαιτείται.
Την ίδια ώρα, το Δασαρχείο Κασσάνδρας έχει ήδη κινήσει τη διαδικασία για τη χρηματοδότηση και την εκπόνηση των μελετών των αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών έργων στην καμένη έκταση. Τα πρώτα έγγραφα έχουν διαβιβαστεί στο Πράσινο Ταμείο και το επόμενο βήμα είναι η ανάθεση της σύνταξης των σχετικών μελετών.

«Πρέπει να υλοτομηθούν τα καμένα»

Η ανάγκη να κινηθούν γρήγορα οι διαδικασίες είναι, σύμφωνα με την προϊσταμένη του Δασαρχείου Κασσάνδρας, Δρ. Μαργαρίτα Μπαχαντουριάν, επιτακτική. Όπως εξηγεί, μετά από μια μεγάλη πυρκαγιά, ιδιαίτερα όταν η καμένη έκταση βρίσκεται δίπλα σε οικισμούς, τα αντιδιαβρωτικά και αντιπλημμυρικά έργα πρέπει να ξεκινούν χωρίς καθυστέρηση.
Τα δύο είδη παρεμβάσεων λειτουργούν συμπληρωματικά. Τα αντιδιαβρωτικά έργα συγκρατούν το επιφανειακό έδαφος, περιορίζοντας τη διάβρωση και δημιουργώντας καλύτερες συνθήκες για τη φυσική αναγέννηση του δάσους. Τα αντιπλημμυρικά έργα, από την άλλη, περιλαμβάνουν μικρά φράγματα και παρεμβάσεις στις χαράδρες, με σκοπό να μειωθεί η ταχύτητα με την οποία κατεβαίνει το νερό και μαζί της ο κίνδυνος πλημμυρών στους χαμηλότερους οικισμούς.
«Στην περιοχή τη δική μας χρειάζεται, κατά την άποψή μου, άμεσα εκτέλεση αντιπλημμυρικών και αντιδιαβρωτικών», τονίζει η κ. Μπαχαντουριάν, υπογραμμίζοντας ότι δεν υπάρχει περιθώριο για χάσιμο χρόνου.
Το κρίσιμο ορόσημο είναι η έναρξη των φθινοπωρινών βροχών. «Πριν από την έναρξη των βροχών αυτό πρέπει να γίνει κανονικά. Θα πρέπει να μπούμε να υλοτομήσουμε τα καμένα και να ξεκινήσουμε τη διαδικασία των αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Πάνω από 200 επικίνδυνα πεύκα

Παράλληλα με τον σχεδιασμό των μεγάλων παρεμβάσεων, η δασική υπηρεσία έχει ήδη προχωρήσει σε επείγουσες εργασίες για την ασφάλεια του οδικού δικτύου.
Αμέσως μετά την πυρκαγιά, εκπρόσωποι δασικών συνεταιρισμών εργάστηκαν εκατέρωθεν του επαρχιακού δρόμου, απομακρύνοντας περισσότερα από 200 καμένα και επικίνδυνα πεύκα που μπορούσαν να καταρρεύσουν και να δημιουργήσουν νέους κινδύνους για τους διερχόμενους.
Η συνολική έκταση που επηρεάστηκε από την πυρκαγιά υπολογίζεται υπηρεσιακά σε περίπου 2.500 στρέμματα. Ωστόσο, όπως διευκρινίζει η κ. Μπαχαντουριάν, μόνο περίπου 1.400 στρέμματα αφορούν δασικές εκτάσεις. Τα υπόλοιπα ήταν αγροτικές εκτάσεις, οι οποίες μάλιστα δεν κάηκαν στο σύνολό τους, καθώς η φωτιά κινήθηκε με «κηλιδώσεις», μεταπηδώντας από τη μία περιοχή στην άλλη.

Η πρόληψη κράτησε όρθια τη Σίβηρη

Σημαντικό ρόλο στην αποτροπή μιας ακόμη μεγαλύτερης καταστροφής φαίνεται πως έπαιξαν και οι εργασίες πρόληψης που είχαν προηγηθεί.
Σύμφωνα με την προϊσταμένη του Δασαρχείου Κασσάνδρας, στην περιοχή είχαν πραγματοποιηθεί εκτεταμένες εργασίες μείωσης της καύσιμης ύλης, κυρίως στον υπόροφο του δάσους. Η απομάκρυνση της πρόσθετης βλάστησης και άλλης καύσιμης ύλης περιόρισε, όπως εκτιμά, την ένταση και την ταχύτητα εξάπλωσης της φωτιάς προς τον οικισμό.
«Είχαν εκτελεστεί πολλές εργασίες σε εκτεταμένη έκταση στην περιοχή και θεωρώ ότι συνέβαλαν ουσιαστικά στο να προστατευθεί το χωριό της Σίβηρης από την καταστροφή», σημειώνει.
Οι παρεμβάσεις είχαν ενταχθεί στα έργα αντιπυρικής προστασίας του προγράμματος «ANTINERO», με στόχο τη μείωση της καύσιμης ύλης και τη δημιουργία υποδομών που μπορούν να λειτουργήσουν ως ανάχωμα απέναντι σε μια δασική πυρκαγιά.

Τρεις ζώνες άμυνας στη φωτιά

Κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς, η δασική υπηρεσία βρέθηκε στο πεδίο, αναλαμβάνοντας, μεταξύ άλλων, τη διαχείριση μηχανημάτων της Περιφέρειας και την καθοδήγηση ομάδας δασικού συνεταιρισμού.
Για τρεις συνεχόμενες ημέρες ανοίγονταν αντιπυρικές ζώνες πάνω στο βουνό. Συνολικά δημιουργήθηκαν τρεις γραμμές άμυνας, με την τρίτη να αποτελεί εφεδρική ζώνη σε περίπτωση που η πυρκαγιά συνέχιζε να κινείται με μεγάλη ένταση.
Στόχος ήταν να προστατευθούν οι οικισμοί που βρίσκονταν στην πορεία του μετώπου, μεταξύ αυτών η Σίβηρη, ο οικισμός Παπακυρίτση και η Φούρκα.
Τώρα, όμως, η μάχη έχει αλλάξει χαρακτήρα. Από το μέτωπο της φωτιάς έχει μεταφερθεί στο μέτωπο της αποκατάστασης.

Τα ρέματα στο μικροσκόπιο

Στο πλαίσιο αυτό, ο καθαρισμός των ρεμάτων αποκτά κομβική σημασία. Η μελέτη που βρίσκεται σε εξέλιξη θα αποτυπώσει το δίκτυο των ρεμάτων της περιοχής, την πορεία τους, τα σημεία κατάληξης και τις εκβολές τους, προκειμένου να προσδιοριστούν οι παρεμβάσεις που απαιτούνται.
Ο κ. Κουφίδης αναφέρει ότι από τη μελέτη θα προκύψει και το εκτιμώμενο κόστος, ώστε να καταστεί δυνατός ο προγραμματισμός της χρηματοδότησης και η έναρξη των εργασιών.
Η αυριανή σύσκεψη στο Δημαρχείο Κασσάνδρας αναμένεται να δώσει μια πιο συγκεκριμένη εικόνα για το επόμενο στάδιο. Στην περιοχή θα βρεθεί κυβερνητικό κλιμάκιο υπό τον αρμόδιο για την Κρατική Αρωγή υφυπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Κώστα Κατσαφάδο, ενώ αναμένεται να συμμετάσχει και ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς. Παρόντες θα είναι εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης και των αρμόδιων φορέων, ενώ θα πραγματοποιηθεί και αυτοψία στις πληγείσες περιοχές.
Η απώλεια της βλάστησης μετά τη φωτιά σημαίνει ότι το έδαφος πλέον δεν έχει την ίδια δυνατότητα να συγκρατήσει το νερό. Σε μια ισχυρή νεροποντή, οι πλαγιές μπορούν να μετατραπούν σε αγωγούς απορροής, παρασύροντας χώμα, πέτρες και καμένα υλικά προς τους δρόμους και τους οικισμούς.
Γι’ αυτό και το στοίχημα για τη Σίβηρη δεν είναι μόνο να επουλωθούν οι πληγές που άφησε η πυρκαγιά. Είναι να προλάβει η περιοχή την επόμενη δοκιμασία πριν αυτή φτάσει στις πόρτες των κατοίκων.
Η επίσημη καταγραφή των ζημιών άρχισε ήδη από τις 17 Αυγούστου, ενώ παράλληλα δρομολογείται η κρατική αρωγή προς τις πληγείσες επιχειρήσεις. Το βλέμμα, ωστόσο, είναι πλέον στραμμένο στον ουρανό: οι υπηρεσίες γνωρίζουν ότι ο χρόνος μέχρι τις πρώτες δυνατές βροχές είναι περιορισμένος και ότι κάθε ημέρα καθυστέρησης μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο η καμένη γη να μετατραπεί σε νέο μέτωπο κινδύνου.