By Mira K

Η Βόρεια Κορέα εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά της Ιαπωνίας με αφορμή τα σχέδια του Τόκιο για νέο αμυντικό προϋπολογισμό-ρεκόρ, κατηγορώντας την ιαπωνική κυβέρνηση ότι ενισχύει με πρωτοφανή ρυθμό τη στρατιωτική της ισχύ και προετοιμάζεται για έναν «επιθετικό πόλεμο». Η νέα παρέμβαση της Πιονγκγιάνγκ έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για την ασφάλεια στην Ανατολική Ασία, καθώς η Ιαπωνία εγκαταλείπει σταδιακά τους περιορισμούς που χαρακτήρισαν την αμυντική πολιτική της μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το Τόκιο αυξάνει τις στρατιωτικές δαπάνες, επενδύει σε νέα οπλικά συστήματα, ενισχύει τις αμυντικές συνεργασίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλους συμμάχους και αναπτύσσει στρατιωτικές δυνατότητες σε απομακρυσμένα νησιά, με το βλέμμα στραμμένο κυρίως στην αυξανόμενη ισχύ της Κίνας και στις πυραυλικές και πυρηνικές δυνατότητες της Βόρειας Κορέας.

Αμυντικός προϋπολογισμός-ρεκόρ

Σύμφωνα με ιαπωνικά μέσα ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων το NHK, το υπουργείο Άμυνας της Ιαπωνίας αναμένεται να ζητήσει για το επόμενο οικονομικό έτος αμυντικό προϋπολογισμό ύψους περίπου 8,9 τρισ. γεν, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 48 δισ. ευρώ. Εφόσον εγκριθεί, θα πρόκειται για νέο ιστορικό ρεκόρ στις στρατιωτικές δαπάνες της χώρας και ακόμη ένα βήμα στη μεγάλη μεταμόρφωση της αμυντικής πολιτικής της Ιαπωνίας. Η εξέλιξη προκάλεσε την έντονη αντίδραση της Βόρειας Κορέας.

Πιονγκγιάνγκ: «Επικίνδυνη διόγκωση του πολεμικού προϋπολογισμού»

Σε σχόλιο που μεταδόθηκε από το επίσημο βορειοκορεατικό πρακτορείο KCNA, η Πιονγκγιάνγκ υποστήριξε ότι ο νέος προϋπολογισμός θα καταρρίψει για ακόμη μία φορά κάθε προηγούμενο ρεκόρ. Η Βόρεια Κορέα χαρακτήρισε την αύξηση των δαπανών «επικίνδυνη διόγκωση του πολεμικού προϋπολογισμού», προειδοποιώντας ότι μπορεί να προκαλέσει «νέα αναταραχή στην περιοχή και τον κόσμο». Παράλληλα, υποστήριξε ότι η ενίσχυση της στρατιωτικής ισχύος της Ιαπωνίας αποσκοπεί στην ολοκλήρωση των προετοιμασιών για έναν «επιθετικό πόλεμο».
Οι κατηγορίες αυτές αποκτούν ιδιαίτερο βάρος εξαιτίας της ιστορικής σχέσης των δύο χωρών, αλλά και της ολοένα μεγαλύτερης στρατιωτικής έντασης που καταγράφεται στην ευρύτερη περιοχή.

Η Ιαπωνία αλλάζει αμυντικό δόγμα

Για δεκαετίες μετά την ήττα της στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Ιαπωνία ακολούθησε μια εξαιρετικά περιοριστική αμυντική πολιτική, στηριζόμενη παράλληλα στη στρατιωτική συμμαχία της με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το γεωπολιτικό περιβάλλον, όμως, έχει αλλάξει δραματικά. Η άνοδος της στρατιωτικής ισχύος της Κίνας, οι εντάσεις γύρω από την Ταϊβάν και οι συνεχείς πυραυλικές δοκιμές της Βόρειας Κορέας έχουν οδηγήσει το Τόκιο σε σημαντική ενίσχυση των αμυντικών του δυνατοτήτων. Η Ιαπωνία έχει προχωρήσει σε χαλάρωση των περιορισμών στις εξαγωγές στρατιωτικού εξοπλισμού και επενδύει σε νέες δυνατότητες αποτροπής, ενώ η συζήτηση γύρω από το μέλλον της μεταπολεμικής ειρηνιστικής πολιτικής της χώρας παραμένει ανοιχτή. Η κυβέρνηση της πρωθυπουργού Σανάε Τακαΐτσι προχωρά παράλληλα σε αναθεώρηση της εθνικής αμυντικής στρατηγικής, με βασικό παράγοντα την αυξανόμενη στρατιωτική ισχύ της Κίνας.

Και το Πεκίνο απέναντι στο Τόκιο

Οι αντιδράσεις δεν περιορίζονται στη Βόρεια Κορέα. Και η Κίνα έχει εκφράσει έντονη ανησυχία για τη στρατιωτική πορεία της Ιαπωνίας, κατηγορώντας το Τόκιο ότι κινείται προς έναν «νέο μιλιταρισμό». Για το Πεκίνο και την Πιονγκγιάνγκ, η ιστορική μνήμη της ιαπωνικής στρατιωτικής επέκτασης στην Ασία εξακολουθεί να αποτελεί βασικό στοιχείο της πολιτικής τους ρητορικής απέναντι στην Ιαπωνία. Η Κορεατική Χερσόνησος βρισκόταν υπό ιαπωνική αποικιακή κυριαρχία από το 1910 έως το 1945. Η περίοδος αυτή άφησε βαθιές πληγές, οι οποίες εξακολουθούν να επηρεάζουν τις σχέσεις της Ιαπωνίας τόσο με τη Βόρεια όσο και με τη Νότια Κορέα.

Ο παράγοντας Τραμπ και η νέα ισορροπία στην Ασία

Την ίδια στιγμή, η πολιτική της Ουάσινγκτον αποτελεί ακόμη μία κρίσιμη παράμετρο. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει εκφράσει την πρόθεσή του να επιδιώξει νέα συνάντηση με τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας Κιμ Γιονγκ Ουν, επιχειρώντας να ανοίξει εκ νέου έναν δίαυλο επικοινωνίας με την Πιονγκγιάνγκ. Οι κινήσεις της Ουάσινγκτον παρακολουθούνται στενά από τους συμμάχους της στην περιοχή, καθώς τόσο η Ιαπωνία όσο και η Νότια Κορέα θεωρούν την αμερικανική στρατιωτική παρουσία βασικό πυλώνα της ασφάλειάς τους. Το Τόκιο επιμένει στη σημασία της τριμερούς συνεργασίας Ιαπωνίας–ΗΠΑ–Νότιας Κορέας, την ώρα που η στρατιωτική ισορροπία στην Ανατολική Ασία γίνεται ολοένα πιο περίπλοκη. Παρά τις αντιδράσεις, η ιαπωνική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων δεν σημαίνει εγκατάλειψη της μεταπολεμικής ειρηνικής πορείας της χώρας. Ο υπουργός Άμυνας Σιντζίρο Κοϊζούμι έχει επαναλάβει την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης να διατηρήσει την Ιαπωνία ως «ειρηνικό έθνος». Το βέβαιο είναι ότι η Ιαπωνία του 2026 δεν αντιμετωπίζει πλέον την άμυνά της με τους όρους των προηγούμενων δεκαετιών. Και όσο το Τόκιο ενισχύει τις στρατιωτικές του δυνατότητες, τόσο περισσότερο η νέα στρατηγική του θα βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης με την Κίνα και τη Βόρεια Κορέα. Σε μια περιοχή όπου συναντώνται πυρηνικές δυνάμεις, ιστορικές αντιπαλότητες και ανταγωνιστικά γεωπολιτικά συμφέροντα, η αλλαγή του αμυντικού δόγματος της Ιαπωνίας εξελίσσεται σε έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες για τη νέα ισορροπία ισχύος στην Ανατολική Ασία.