Στον αέρα η συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου – Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ, ενώ Ουάσιγκτον και Τεχεράνη κρατούν ανοιχτούς διαύλους – Πιέσεις Κούσνερ για τον αφοπλισμό της Χαμάς και αμερικανική επιτήρηση στη Γάζα


Η διπλωματία φαίνεται να χάνει τη μάχη με τον χρόνο στη Μέση Ανατολή, καθώς μπαίνουμε στην 172η μέρα συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και η Τεχεράνη προειδοποιεί ότι ετοιμάζεται να αλλάξει στρατιωτική στάση και να περάσει σε «πλήρη επίθεση», την ώρα που οι προσπάθειες των μεσολαβητών για μια οριστική συμφωνία τερματισμού του πολέμου έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο.
Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι οι ένοπλες δυνάμεις και οι σύμμαχοι του Ιράν προετοιμάζονται να κλιμακώσουν τη δράση τους στα Στενά του Ορμούζ και στην ευρύτερη περιοχή. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η Τεχεράνη βρίσκεται πλέον μπροστά σε κρίσιμες αποφάσεις και, εφόσον οι διπλωματικές διεργασίες δεν αποδώσουν, είναι έτοιμη να περάσει από τα λόγια στις πράξεις.
Μάλιστα, ο Ιρανός αξιωματούχος προανήγγειλε μια «επίκαιρη και ακριβή» στρατιωτική επιχείρηση με στόχο να σπάσει ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να ανοίξει ένα νέο, ιδιαίτερα επικίνδυνο μέτωπο, με επίκεντρο μια από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του πλανήτη.

«Αγκάθι» τα Στενά

Τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία υπό κανονικές συνθήκες διακινείται περίπου το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που φτάνει στις παγκόσμιες αγορές, έχουν μετατραπεί σε κομβικό σημείο της αντιπαράθεσης Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Η διαμάχη για τον έλεγχό τους ήταν, σύμφωνα με τις πληροφορίες, ένας από τους βασικούς λόγους που εκτροχιάστηκε τον Ιούλιο η συμφωνία που είχε επιτευχθεί τον προηγούμενο μήνα.
Σήμερα το πρωί, πλοίο στα Στενά του Ορμούζ μετέδωσε ότι χτυπήθηκε από βλήμα, σύμφωνα με την υπηρεσία Ναυτιλιακών Εμπορικών Επιχειρήσεων του Ηνωμένου Βασιλείου (UKMTO). «Ο Υπεύθυνος Ασφαλείας της Εταιρείας ανέφερε ότι το πλοίο χτυπήθηκε από βλήμα άγνωστης προέλευσης ενώ πραγματοποιούσε διέλευση από το Στενό του Ορμούζ» ανέφερε. «Η πρόσκρουση προκάλεσε ζημιές στο μηχανοστάσιο και είχε ως αποτέλεσμα να τραυματιστεί μέλος του πληρώματος» πρόσθεσε. Δημοσίευσε, ακόμη, ότι  το υπόλοιπο πλήρωμα λαμβάνει βοήθεια από την ακτοφυλακή του Ομάν. Η UKMTO δήλωσε ότι δεν υπάρχουν περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Στα μέσα Ιουνίου, το λεγόμενο «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», που υπέγραψαν οι πρόεδροι των ΗΠΑ και του Ιράν, Ντόναλντ Τραμπ και Μασούντ Πεζεσκιάν, προέβλεπε προθεσμία 60 ημερών για την επίτευξη οριστικής ειρηνευτικής συμφωνίας. Η προθεσμία έληξε χθες, χωρίς να έχει επιτευχθεί ο στόχος.
Η συμφωνία προέβλεπε τον «άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα». Όμως, η Ουάσιγκτον δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να δώσει περισσότερο χρόνο. Ερωτηθείς εάν η κυβέρνησή του επιδιώκει παράταση της προθεσμίας, ο Ντόναλντ Τραμπ απάντησε αρνητικά.

Τα ίδια στον Λίβανο

Ισραηλινές δυνάμεις βομβάρδισαν με πυροβολικό τα περίχωρα του χωριού Ματζντάλ Ζούν στο νότιο Λίβανο, ενώ πολεμικά αεροσκάφη πραγματοποίησαν αεροπορική επιδρομή τα ξημερώματα στην κοντινή πόλη αλ-Μανσούρι, σύμφωνα με το Εθνικό Πρακτορείο Ειδήσεων του Λιβάνου.
Πυρά από πολυβόλα κατευθύνθηκαν επίσης προς τα περίχωρα των πόλεων Χαντάτα και Μπαράατσιτ το πρωί της Τρίτης, ανέφερε το πρακτορείο.

Επαφές ΗΠΑ - Φρουρών;

Την ίδια ώρα, πίσω από τις δημόσιες δηλώσεις φαίνεται να συνεχίζονται οι παρασκηνιακές επαφές. Δημοσιεύματα του αμερικανικού Τύπου κάνουν λόγο για ανεπίσημους διαύλους επικοινωνίας της κυβέρνησης Τραμπ με τους Φρουρούς της Επανάστασης, των οποίων ο ρόλος ενισχύθηκε μετά την έναρξη της σύρραξης.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, στα μέσα Μαΐου μεταφέρθηκε μέσω Ιρακινού Κούρδου αξιωματούχου μήνυμα της αμερικανικής πλευράς προς την ηγεσία των Φρουρών της Επανάστασης. Η Ουάσιγκτον φέρεται να θέλησε να διαπιστώσει εάν οι Ιρανοί διαπραγματευτές με τους οποίους συνομιλούσε εκπροσωπούσαν και το ισχυρό στρατιωτικο-ιδεολογικό σώμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Η απάντηση φέρεται να ήταν θετική.
Ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός και απεσταλμένος του Ντόναλντ Τραμπ, επιβεβαίωσε από το Ισραήλ ότι Ουάσιγκτον και Τεχεράνη διατηρούν «συνεχιζόμενες» επαφές, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει περισσότερα για το περιεχόμενό τους.

Το δεύτερο μέτωπο της Γάζας

Παράλληλα με την κρίση γύρω από το Ιράν, η αμερικανική διπλωματική κινητικότητα επικεντρώνεται και στη Λωρίδα της Γάζας. Ο Τζάρεντ Κούσνερ, μετά τη συνάντησή του με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, δήλωσε ότι ελπίζει πως η διαδικασία αφοπλισμού της Χαμάς θα μπορούσε να αρχίσει μέσα σε 30 ημέρες και να τεθεί υπό την επίβλεψη Αμερικανού στρατηγού.
«Θα μπορούσαμε να διαπιστώσουμε πρόοδο μέσα σε μόλις 30 ημέρες», ανέφερε, εκτιμώντας ότι η απόσυρση μέρους του οπλισμού και η καταστροφή ορισμένων υπόγειων σηράγγων θα μπορούσαν να ακολουθήσουν μέσα σε 60 έως 90 ημέρες.
Σύμφωνα με Ισραηλινό αξιωματούχο, ΗΠΑ και Ισραήλ συμφώνησαν να αναθέσουν σε Αμερικανό στρατηγό την εποπτεία του αφοπλισμού της Χαμάς. Πρόκειται για εξέλιξη που επιχειρεί να γεφυρώσει τη μεγάλη απόσταση ανάμεσα στην αμερικανική πρόταση και στις απαιτήσεις της κυβέρνησης Νετανιάχου.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έχει απορρίψει δημόσια τον αμερικανικό «οδικό χάρτη» 15 σημείων για τον οριστικό τερματισμό του πολέμου στη Γάζα, ζητώντας να προηγηθεί ο «πραγματικός» αφοπλισμός της Χαμάς.
Ο Κούσνερ, πάντως, περιέγραψε τη συνάντησή του με τον Νετανιάχου ως ιδιαίτερα θετική. Όπως είπε, οι δύο πλευρές συζήτησαν επί σχεδόν τέσσερις ώρες όλες τις λεπτομέρειες της πρότασης και κατάφεραν να ξεπεράσουν ορισμένες παρεξηγήσεις.

Συνάντηση με τη Χαμάς

Μία ημέρα νωρίτερα, ο Αμερικανός απεσταλμένος είχε συναντηθεί με στελέχη της ηγεσίας της Χαμάς, μεταφέροντας απαίτηση για αφοπλισμό και «επαληθεύσιμα» μέτρα. Η απάντηση του κινήματος ήταν ότι χρειάζεται μεγαλύτερη πίεση προς την ισραηλινή κυβέρνηση για να εφαρμοστεί ο αμερικανικός οδικός χάρτης, ενώ ζήτησε και σαφές χρονοδιάγραμμα.
Στο επίκεντρο της αμερικανικής πρότασης βρίσκεται η πλήρης αχρήστευση του οπλισμού της Χαμάς. Οι Νετανιάχου και Κούσνερ συμφώνησαν, σύμφωνα με Ισραηλινό αξιωματούχο, ότι δεν θα υπάρξει ισραηλινή αναδίπλωση ούτε ανοικοδόμηση στη Γάζα πριν από τον πλήρη αφοπλισμό της οργάνωσης.
Η διαδικασία θα προβλέπει την παράδοση των όπλων και την αχρήστευσή τους υπό αμερικανική επιτήρηση. Ο Κούσνερ συνοδευόταν στις επαφές του από μέλη του «Συμβουλίου Ειρήνης» του Τραμπ, μεταξύ των οποίων και ο πρώην Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ.

Στο τραπέζι ο αφοπλισμός

Η αμερικανική κυβέρνηση έχει ήδη ορίσει τον στρατηγό Τζάσπερ Τζέφερς επικεφαλής της Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης, η οποία, βάσει του σχεδίου Τραμπ που έχει εγκριθεί από τον ΟΗΕ, προβλέπεται να αναπτυχθεί στη Λωρίδα της Γάζας.
Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι ο αφοπλισμός της Χαμάς θα συνοδεύεται από σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων από περιοχές που κατέχουν. Την ευθύνη για την καθημερινή διοίκηση της Γάζας θα αναλάβει μεταβατικά η λεγόμενη Εθνική Επιτροπή Διακυβέρνησης της Γάζας, ένα σχήμα Παλαιστινίων τεχνοκρατών.
Η Χαμάς, που κυβερνά τον θύλακο από το 2007, έχει δηλώσει ότι είναι έτοιμη να μεταβιβάσει τις διοικητικές ευθύνες στην επιτροπή, ενώ ανακοίνωσε τον Ιούλιο ότι διαλύει την κυβέρνησή της. Ο Κούσνερ, ωστόσο, επιμένει ότι η οργάνωση δεν μπορεί να έχει κανέναν μελλοντικό ρόλο στη διακυβέρνηση της Γάζας.
Και ενώ οι διπλωματικές κινήσεις συνεχίζονται, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη. Ισραήλ και Χαμάς αλληλοκατηγορούνται καθημερινά για παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός, σε έναν θύλακο που έχει υποστεί τεράστια καταστροφή και εξακολουθεί να εξαρτάται από την ανθρωπιστική βοήθεια.

Πάνω από 1.200 οι νεκροί Παλαιστίνιοι

Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Γάζας, τα στοιχεία του οποίου ο ΟΗΕ θεωρεί αξιόπιστα, τουλάχιστον 1.265 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί από την έναρξη της εύθραυστης κατάπαυσης του πυρός, στις 10 Οκτωβρίου 2025. Το ίδιο διάστημα, σύμφωνα με επίσημα ισραηλινά στοιχεία, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις έχουν καταγράψει έξι απώλειες στη Γάζα, πέντε στρατιωτικών και ενός συμβασιούχου.
Έτσι, η Μέση Ανατολή παραμένει σε τεντωμένο σχοινί: στον Περσικό Κόλπο, τα Στενά του Ορμούζ απειλούν να μετατραπούν ξανά σε πεδίο στρατιωτικής αναμέτρησης, ενώ στη Γάζα η τύχη της εκεχειρίας κρέμεται από τον αφοπλισμό της Χαμάς και τη συμφωνία για την επόμενη ημέρα. Οι δίαυλοι επικοινωνίας παραμένουν ανοιχτοί, όμως ο χρόνος για τη διπλωματία φαίνεται να λιγοστεύει επικίνδυνα.