Υπέρ των λεγόμενων «κόκκινων δανειοληπτών» τάχθηκε η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, υιοθετώντας με ευρεία πλειοψηφία την εισήγηση του αντιπροέδρου του Ανώτατου Δικαστηρίου, Σωτήρη Πλαστήρα. Η απόφαση ελήφθη σε διάσκεψη κεκλεισμένων των θυρών και αφορά τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στα δάνεια όσων έχουν υπαχθεί στον νόμο 3869/2010, γνωστό ως νόμο Κατσέλη.
Σύμφωνα με την κρίση της Ολομέλειας, οι τόκοι στα ρυθμισμένα δάνεια θα πρέπει να υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής, πρακτική που μέχρι σήμερα ακολουθούσαν τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων. Η απόφαση, η οποία αναμένεται να δημοσιευτεί το επόμενο διάστημα, εκτιμάται ότι αφορά περίπου 350.000 δανειολήπτες, οδηγώντας σε δραστική μείωση των μηνιαίων δόσεών τους και καθιστώντας τα δάνεια σχεδόν άτοκα.
Τη σημασία της απόφασης υπογραμμίζει σε ανακοίνωσή της η Ένωση Καταναλωτών Ποιότητα Ζωής (ΕΚΠΟΙΖΩ), κάνοντας λόγο για «ιστορική απόφαση» που ανοίγει τον δρόμο για ουσιαστική ελάφρυνση χιλιάδων νοικοκυριών. Όπως επισημαίνει, ο υπολογισμός των τόκων επί της μηνιαίας δόσης συνάδει με τον σκοπό και τη φιλοσοφία του νόμου Κατσέλη, που αποσκοπεί στην προστασία της κύριας κατοικίας και στη βιωσιμότητα των δικαστικών ρυθμίσεων.

Τι αποφάσισε η Ολομέλεια

Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, με ψήφους 35 υπέρ και 12 κατά, έκρινε ότι ο ανατοκισμός επί του συνολικού κεφαλαίου οδηγούσε σε υπέρμετρη επιβάρυνση των δανειοληπτών, με αποτέλεσμα οι δόσεις να αυξάνονται σε επίπεδα συχνά αδύνατον να εξυπηρετηθούν. Αντίθετα, η επιλογή του υπολογισμού των τόκων επί της μηνιαίας δόσης διασφαλίζει, κατά το δικαστήριο, την ισορροπία μεταξύ της ικανοποίησης των πιστωτών και της προστασίας της αξιοπρεπούς διαβίωσης του οφειλέτη και της οικογένειάς του.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στον ρόλο της Εισαγγελέως του Αρείου Πάγου Γεωργίας Αδειλίνη, η εισήγηση της οποίας βρισκόταν σε πλήρη ευθυγράμμιση με τις παρεμβάσεις της ΕΚΠΟΙΖΩ, δικηγορικών συλλόγων και άλλων φορέων. Όπως είχε επισημανθεί, βασικό κριτήριο αποτελεί η διασφάλιση ενός στοιχειώδους επιπέδου διαβίωσης για τον οφειλέτη και τα προστατευόμενα μέλη της οικογένειάς του.
Στην πιλοτική αυτή δίκη, η ΕΚΠΟΙΖΩ ανέδειξε τις σοβαρές συνέπειες του λανθασμένου υπολογισμού των τόκων, τονίζοντας ότι οι υπέρογκες δόσεις επέτρεπαν σε servicers να ασκούν καταχρηστικές πιέσεις, παρουσιάζοντας διογκωμένα ποσά ως δήθεν νόμιμες επιβαρύνσεις. Η Ένωση υποστήριξε ότι ο ανθρωποκεντρικός τρόπος υπολογισμού των τόκων είναι κρίσιμος για την πραγματική προστασία των δανειοληπτών.
Η απόφαση του Αρείου Πάγου θα αποτελέσει δεσμευτική κατεύθυνση για όλα τα δικαστήρια της χώρας. Τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης καλούνται να προχωρήσουν άμεσα σε νέο, ορθό υπολογισμό των τόκων, σε προσαρμογή των υφιστάμενων ρυθμίσεων, σε συμψηφισμό ποσών που καταβλήθηκαν αδικαιολόγητα και σε ενημέρωση των δανειοληπτών με νέο δοσολόγιο. Όπως επισημαίνει η ΕΚΠΟΙΖΩ, για πρώτη φορά μετά από χρόνια διαμορφώνεται μια πραγματική προοπτική ανακούφισης για χιλιάδες υπερχρεωμένα νοικοκυριά.