Σε τροχιά επανεκκίνησης οι εργασίες για το Great Sea Interconnector – Στο μικροσκόπιο της Αθήνας οι κινήσεις της Άγκυρας και η κρίσιμη διέλευση προς την Κύπρο


Την επανεκκίνηση των προπαρασκευαστικών ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου σηματοδοτεί ο απόπλους του γαλλικού ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo» από το λιμάνι του Ηρακλείου, το απόγευμα της Τρίτης 10 Νοεμβρίου. Το πλοίο κατευθύνεται προς τις θαλάσσιες περιοχές όπου θα πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες βυθομετρικές και γεωλογικές εργασίες για τη χάραξη της διαδρομής του υποθαλάσσιου καλωδίου του Great Sea Interconnector.
Πρώτος σταθμός της αποστολής είναι οι βόρειες ακτές της Κρήτης, όπου το γαλλικό σκάφος θα ολοκληρώσει τις τελευταίες δοκιμές ακριβείας και τη βαθμονόμηση των επιστημονικών οργάνων του. Η διαδικασία αναμένεται να διαρκέσει από 24 έως 36 ώρες, πριν το ερευνητικό κινηθεί προς την Κάρπαθο και την Κάσο.
Η τελευταία περιοχή συγκεντρώνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς εκεί είχαν διακοπεί οι εργασίες το καλοκαίρι του 2024, έπειτα από τις τουρκικές αντιδράσεις. Εφόσον δεν υπάρξουν απρόοπτα, το «Abeille Marengo» αναμένεται να προσεγγίσει την ευρύτερη θαλάσσια ζώνη μέχρι το τέλος της εβδομάδας.
Η πλέον καθοριστική φάση, ωστόσο, θα αρχίσει όταν το πλοίο κινηθεί προς περιοχές εκτός των ελληνικών χωρικών υδάτων, με κατεύθυνση την Κύπρο. Εκεί θα δοκιμαστούν στην πράξη οι διπλωματικές ισορροπίες και η δυνατότητα απρόσκοπτης εκτέλεσης των ερευνών.

NAVTEX και διπλωματικό παρασκήνιο

Ο απόπλους πραγματοποιήθηκε μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων αδειοδοτικών διαδικασιών από τις ελληνικές και κυπριακές αρχές, καθώς και την έκδοση της σχετικής NAVTEX από τον σταθμό του Ηρακλείου στις 6 Νοεμβρίου, με ισχύ έως τις 6 Μαρτίου 2027.
Η Άγκυρα αντέδρασε εκδίδοντας αντι-NAVTEX, επαναφέροντας τις πάγιες αξιώσεις της περί ανάγκης συντονισμού των ερευνών με τις τουρκικές αρχές. Στο διπλωματικό πεδίο προστέθηκε και η ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας προς την Τουρκία, με την οποία γνωστοποιήθηκε η έναρξη των εργασιών που εκτελεί η εταιρεία Nexans.
Η γαλλική πρωτοβουλία προκάλεσε πολιτικές αντιδράσεις και ερωτήματα από την αντιπολίτευση για το περιεχόμενο της διακοίνωσης. Η ελληνική κυβέρνηση, πάντως, απορρίπτει κατηγορηματικά ότι η συγκεκριμένη ενέργεια δημιουργεί οποιοδήποτε νομικό προηγούμενο ή συνιστά αναγνώριση των τουρκικών αξιώσεων.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει υπογραμμίσει ότι οι άδειες για την ερευνητική δραστηριότητα χορηγήθηκαν αποκλειστικά από την Ελλάδα και την Κύπρο. Παράλληλα, εκτίμησε ότι δεν θα υπάρξει κλιμάκωση, διαμηνύοντας ωστόσο ότι η χώρα είναι προετοιμασμένη για κάθε ενδεχόμενο.

Σε επιφυλακή οι ελληνικές δυνάμεις

Η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις κινήσεις της Τουρκίας, καθώς δεν αποκλείεται η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων στην ευρύτερη περιοχή, είτε για την επιτήρηση των ερευνών είτε για την επαναδιατύπωση των διεκδικήσεων της Άγκυρας.
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, το Λιμενικό βρίσκεται σε μερική επιφυλακή, με δύο σκάφη που επιχειρούν ήδη στο νοτιοανατολικό Αιγαίο να έχουν τεθεί σε ετοιμότητα για ενδεχόμενη συνδρομή. Την ίδια ώρα, οι Ένοπλες Δυνάμεις παρακολουθούν την εξέλιξη της αποστολής, ενώ προβλέπεται συνεχής επιτήρηση του ερευνητικού πλοίου με αυτόνομα μέσα και drones.
Πρόσθετη παράμετρος στην εξίσωση είναι η τουρκική ναυτική άσκηση «Γαλάζια Φάλαινα», η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη στην ευρύτερη περιοχή της Αττάλειας και ολοκληρώνεται στις 12 Νοεμβρίου.

Η γαλλική παρουσία και το ενεργειακό στοίχημα

Η συμμετοχή της Γαλλίας προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στην αποστολή, καθώς το Παρίσι έχει αναλάβει να ενημερώσει την Άγκυρα για τις εργασίες της Nexans, ενώ η παρουσία του γαλλικού ερευνητικού σκάφους συνδέεται άμεσα με την επανέναρξη των προπαρασκευαστικών διαδικασιών.
Παράλληλα, ενδιαφέρον για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου έχουν εκδηλώσει και οι Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς πρόκειται για έργο στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου, το οποίο διαθέτει και ευρωπαϊκή χρηματοδοτική στήριξη.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να αποδειχθεί καθοριστικό. Η παρουσία του «Abeille Marengo» στις επίμαχες θαλάσσιες ζώνες θα αποτελέσει ένα πρώτο ουσιαστικό τεστ για την πορεία των ερευνών και τη διατήρηση της αποκλιμάκωσης. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η ολοκλήρωση των τεχνικών εργασιών, αλλά και η απρόσκοπτη συνέχισή τους μέχρι την Κύπρο, χωρίς νέα επεισόδια που θα μπορούσαν να ανατρέψουν τον σχεδιασμό του έργου.