Γράφει ο Στράτος Βασιλόπουλος

Η delφistem, η biotech startup που συνίδρυσαν στις ΗΠΑ, έλαβε NIH SBIR Phase I Grant και περνά στο επόμενο στάδιο της προκλινικής της έρευνας. Μια Ελληνίδα με ρίζες από τη Φλώρινα και τις Πρέσπες και ένας Αμερικανός επιστήμονας κουβανικής καταγωγής δημιουργούν στις Ηνωμένες Πολιτείες μια νεοφυή εταιρεία βιοτεχνολογίας με διεθνείς φιλοδοξίες. Μια ιδιαίτερη ελληνική ιστορία με αφετηρία τη Δυτική Μακεδονία και προορισμό την άλλη πλευρά του Ατλαντικού εξελίσσεται σήμερα στον χώρο της σύγχρονης βιοτεχνολογίας. Στο επίκεντρό της βρίσκονται η Δανάη Βασιλοπούλου Μόγια (Danae Moya) και ο σύζυγός της, Dr. Noel Moya, PhD, συνιδρυτές της αμερικανικής εταιρείας βιοτεχνολογίας delφistem, μιας νεοφυούς εταιρείας που δραστηριοποιείται στην ανάπτυξη προηγμένων κυτταρικών τεχνολογιών, με ιδιαίτερη έμφαση αυτή την περίοδο στην έρευνα για τον διαβήτη.

Η προσπάθεια της εταιρείας βρίσκεται πλέον σε ένα ιδιαίτερα σημαντικό στάδιο.

Η delφistem έλαβε επίσημα Notice of Award για NIH SBIR Phase I grant, ένα σημαντικό ορόσημο στην πορεία της. Η χρηματοδότηση από το National Institutes of Health αναμένεται να επιτρέψει στην ερευνητική ομάδα να συνεχίσει την ανάπτυξη του προγράμματός της για τον διαβήτη και να προχωρήσει προς τα επόμενα προκλινικά στάδια. Το SBIR είναι πρόγραμμα του NIH που υποστηρίζει την έρευνα και ανάπτυξη μικρών επιχειρήσεων με προοπτική τεχνολογικής και εμπορικής αξιοποίησης, ενώ η Phase I έχει ως βασικό στόχο την αξιολόγηση της τεχνικής εφικτότητας και της επιστημονικής και εμπορικής δυναμικής μιας προτεινόμενης προσπάθειας. Για μια νεοφυή εταιρεία βιοτεχνολογίας, πρόκειται συνεπώς για ένα ουσιαστικό βήμα από την ερευνητική προσπάθεια προς το επόμενο επίπεδο ανάπτυξης.

Από τη Θεσσαλονίκη στον κόσμο

Η Δανάη Βασιλοπούλου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και από πολύ νεαρή ηλικία ακολούθησε μια έντονα διεθνή εκπαιδευτική και επαγγελματική πορεία. Στα 16 της χρόνια βρέθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες, στο πλαίσιο προγράμματος ανταλλαγής μαθητών, όπου ολοκλήρωσε την αμερικανική σχολική της εκπαίδευση. Ακολούθησαν σπουδές στις ΗΠΑ και μεταπτυχιακές σπουδές στο Λονδίνο, ενώ απέκτησε Executive MBA από το London Business School. Η επαγγελματική της διαδρομή πέρασε από τον χώρο των διεθνών media και του marketing, το Λονδίνο , το Ντουμπάι και το Μόναχο, μέσα από ένα πολυεθνικό περιβάλλον που απαιτούσε στρατηγική, διοίκηση και ανάπτυξη επιχειρήσεων. Σήμερα, ως Co-Founder & Chief Operations Officer της delφistem, έχει την ευθύνη για τις επιχειρησιακές δραστηριότητες, τις συνεργασίες και την εμπορική ανάπτυξη της εταιρείας. Η πορεία της αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας νέας γενιάς Ελλήνων που απέκτησαν διεθνή εκπαίδευση και εμπειρία και στη συνέχεια επέλεξαν να δημιουργήσουν σε ένα από τα πιο απαιτητικά οικοσυστήματα καινοτομίας στον κόσμο.

Οι ελληνικές ρίζες: Από την Πρέσπα και τη Φλώρινα στον κόσμο

Παρά τον διεθνή χαρακτήρα της πορείας της, η ιστορία της Δανάης διατηρεί ισχυρό ελληνικό αποτύπωμα. Από την πλευρά του πατέρα της, οι οικογενειακές της ρίζες συνδέονται με την Πρέσπα και τη Φλώρινα, ενώ από την πλευρά της μητέρας της με τον Έβρο και το Θούριο της περιοχής της Ορεστιάδας. Δύο ακριτικές περιοχές της Ελλάδας, στη βορειοδυτική και τη βορειοανατολική άκρη της χώρας, συναντώνται έτσι στην προσωπική ιστορία μιας γυναίκας που σήμερα δραστηριοποιείται Επιστημονικά και Επιχειρηματικά στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι ρίζες ενός ανθρώπου μπορεί να βρίσκονται σε δύο ακριτικές γωνιές της Ελλάδας, ενώ το όραμά του να ταξιδεύει χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.

Ο Dr. Noel Moya και η επιστήμη των βλαστοκυττάρων

Στην άλλη πλευρά αυτής της κοινής διαδρομής βρίσκεται ο Dr. Noel Moya, PhD, επιστήμονας κουβανικής καταγωγής και Αμερικανός πολίτης, με εξειδίκευση στη βιολογία των βλαστοκυττάρων. Ο Noel έχει εκπαιδευτεί και πραγματοποιήσει ερευνητική εργασία σε κορυφαία αμερικανικά ερευνητικά ιδρύματα, μεταξύ των οποίων το Salk Institute, το UC San Diego και το Scripps Research. Ολοκλήρωσε το διδακτορικό του στο Ludwig Maximilian University of Munich, σε συνεργασία με το Helmholtz Zentrum München, με διάκριση Magna cum laude. Η ερευνητική του εργασία έχει δημοσιευθεί σε επιστημονικά περιοδικά όπως τα Cell, Stem Cell Reports και The CRISPR Journal. Σήμερα, ως Co-Founder & Chief Science Officer της delφistem, επικεντρώνεται στον κυτταρικό επαναπρογραμματισμό και στην ανάπτυξη παγκρεατικών νησιδίων, με ιδιαίτερη έμφαση στη διαφοροποίηση επαγόμενων πολυδύναμων βλαστοκυττάρων (iPSC) σε λειτουργικά κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη. Η έρευνα βρίσκεται σε προκλινικό και μεταφραστικό στάδιο. Ο μακροπρόθεσμος στόχος είναι, εφόσον η προσέγγιση αποδειχθεί ασφαλής και αποτελεσματική μέσα από όλα τα απαραίτητα επιστημονικά και κλινικά στάδια, να μπορέσει να συμβάλει στην ανάπτυξη νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων για τον διαβήτη.

Τι ακριβώς προσπαθεί να κάνει η delφistem

Η επιστημονική προσέγγιση της εταιρείας βασίζεται στην αξιοποίηση κυττάρων του ίδιου του ασθενούς. Σύμφωνα με την επιστημονική περιγραφή της delφistem, η ερευνητική διαδικασία ξεκινά με τη συλλογή επιθηλιακών κυττάρων, τα οποία επαναπρογραμματίζονται σε iPSCs και στη συνέχεια διαφοροποιούνται σε παγκρεατικά β-κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη. Η προσέγγιση αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο πεδίο της αναγεννητικής ιατρικής και της κυτταρικής θεραπείας, όπου η έρευνα εξετάζει κατά πόσο είναι δυνατόν να αποκατασταθεί ή να αντικατασταθεί χαμένη κυτταρική λειτουργία. Για τον διαβήτη, μια τέτοια κατεύθυνση έχει ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον, καθώς τα β-κύτταρα του παγκρέατος είναι υπεύθυνα για την παραγωγή ινσουλίνης. Ωστόσο, η έρευνα της delφistem βρίσκεται ακόμη σε προκλινικό στάδιο. Η μετάβαση από τα εργαστηριακά και ζωικά μοντέλα σε πιθανή θεραπευτική εφαρμογή στον άνθρωπο απαιτεί περαιτέρω έρευνα, αξιολόγηση ασφάλειας και αποτελεσματικότητας, κλινικές δοκιμές και την απαραίτητη ρυθμιστική έγκριση. Επομένως, η σημερινή εξέλιξη αφορά ένα σημαντικό ερευνητικό βήμα και όχι μια διαθέσιμη θεραπεία..

Το NIH και το επόμενο βήμα

Η πρόσφατη χρηματοδότηση μέσω του NIH SBIR Phase I αποτελεί σημαντικό σταθμό για τη delφistem. Η Phase I του SBIR είναι σχεδιασμένη ώστε να αξιολογείται η τεχνική αξία και εφικτότητα μιας ερευνητικής προσπάθειας και η δυνατότητά της να εξελιχθεί περαιτέρω. Η επόμενη Phase II αφορά τη συνέχιση της έρευνας και ανάπτυξης με βάση τα αποτελέσματα της Phase I. Για τη delφistem, επομένως, το νέο αυτό στάδιο έχει διπλή σημασία: επιστημονική και επιχειρηματική. Η εταιρεία αναφέρει ότι διαθέτει ήδη δεδομένα από in vitro και in vivo έρευνα σε μικρά ζωικά μοντέλα και προετοιμάζεται για τα επόμενα προκλινικά στάδια. Πρόκειται για κάτι διαφορετικό και εξίσου σημαντικό: την προσπάθεια να μετατραπεί μια πολλά υποσχόμενη επιστημονική κατεύθυνση σε πραγματική θεραπευτική εφαρμογή.

Ένα ακόμη βήμα: η παρουσίαση στο Miami

Η διεθνής επιστημονική δραστηριότητα της ομάδας συνεχίζεται. Στις 21 Αυγούστου 2026, ο Dr. Noel Moya έχει προσκληθεί να παρουσιάσει την ερευνητική του εργασία στο Diabetes Research Institute Research Conference Series του University of Miami Miller School of Medicine. Η παρουσίαση έχει τίτλο: “Optimizing iPSC-Derived β-Cell Manufacturing for Translational Diabetes Therapy”
και αφορά την πρόοδο της ομάδας στην παραγωγή β-κυττάρων από iPSC και την πορεία προς μια μελλοντική κυτταρική θεραπευτική προσέγγιση για τον διαβήτη τύπου 1. Η παρουσίαση αυτή δεν αποτελεί endorsement από το University of Miami ή το Diabetes Research Institute, όπως διευκρινίζει η ίδια η εταιρεία. Αποτελεί, όμως, ένα ακόμη σημαντικό βήμα στην επιστημονική διαδρομή του Dr. Moya και της ερευνητικής ομάδας.

Μια εταιρεία με ελληνικό όνομα και διεθνή αποστολή

Η ελληνική διάσταση της ιστορίας δεν βρίσκεται μόνο στην καταγωγή της συνιδρύτριας. Βρίσκεται και στο ίδιο το όνομα της εταιρείας. Το όνομα delφistem δεν επιλέχθηκε τυχαία. Όπως εξηγεί η εταιρεία, αντλεί έμπνευση από το αρχαίο Μαντείο των Δελφών, που συνδέθηκε με την αναζήτηση γνώσης και καθοδήγησης για το μέλλον, και από την επιστήμη των stem cells, δηλαδή των βλαστοκυττάρων. Το ελληνικό γράμμα «φ», ενσωματωμένο στην ονομασία και στο λογότυπο, αποτελεί ταυτόχρονα αναφορά στην ελληνική καταγωγή της συνιδρύτριας και στην κληρονομιά της Αρχαίας Ελλάδας. Έτσι, μια εταιρεία που δραστηριοποιείται στην αιχμή της αμερικανικής βιοτεχνολογίας κουβαλά μέσα στο ίδιο της το όνομα ένα κομμάτι της Ελλάδας. Και υπάρχει κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον: ο Noel, παρότι δεν είναι Έλληνας αλλά Αμερικανός κουβανικής καταγωγής, έχει αναπτύξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αρχαία ελληνική ιστορία και φιλοσοφία. Η Ελλάδα, με αυτόν τον τρόπο, δεν αποτελεί απλώς την πατρίδα των οικογενειακών ριζών της Δανάης. Αποτελεί μέρος και της ταυτότητας που επέλεξαν να δώσουν στην κοινή τους προσπάθεια.

Μια ελληνική ιστορία με αμερικανικό ορίζοντα

Η ιστορία της Δανάης Βασιλοπούλου Μόγια και του Dr. Noel Moya δεν είναι ακόμη ιστορία μιας ολοκληρωμένης θεραπείας. Είναι μια ιστορία σε εξέλιξη που γράφεται τώρα. Υπάρχει η επιστημονική έρευνα, υπάρχουν τα προκλινικά στάδια, υπάρχουν οι απαιτήσεις της αμερικανικής βιοτεχνολογικής αγοράς και υπάρχει ένας μακρύς δρόμος μέχρι οποιαδήποτε πιθανή θεραπεία να φτάσει στον ασθενή.
Υπάρχει, όμως, ήδη κάτι σημαντικό. Υπάρχει μια επιστημονική κατεύθυνση, μια ομάδα που εργάζεται πάνω σε αυτήν, ερευνητικά δεδομένα, η χρηματοδότηση μέσω του NIH SBIR Phase I και ένα επόμενο στάδιο ανάπτυξης που ανοίγει νέες δυνατότητες για την εταιρεία. Για μια startup που βρίσκεται στη διασταύρωση της βιοτεχνολογίας, των βλαστοκυττάρων και της αναγεννητικής ιατρικής, αυτά είναι σημαντικά βήματα. Και για όσους παρακολουθούν τον χώρο της καινοτομίας και των επενδύσεων, είναι ακριβώς η φάση στην οποία μια πολλά υποσχόμενη επιστημονική προσπάθεια μπορεί να χρειάζεται ανθρώπους, κεφάλαια και στρατηγικές συνεργασίες για να επιταχύνει την πορεία της.

Από την Ελλάδα στην αμερικανική καινοτομία

Η διαδρομή της Δανάης Βασιλοπούλου Μόγια έχει τελικά μια διάσταση που ξεπερνά την ίδια την εταιρεία. Μια γυναίκα με ρίζες από τη Φλώρινα και την Πρέσπα, με οικογενειακές ρίζες και στον Έβρο, γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη, σπούδασε στην Αμερική και την Ευρώπη, εργάστηκε σε διεθνή επιχειρηματικά κέντρα και σήμερα συμμετέχει στη δημιουργία μιας εταιρείας που δραστηριοποιείται στην αιχμή της βιοτεχνολογικής έρευνας. Η ιστορία αυτή δεν αφορά μόνο τη Δυτική Μακεδονία. Δεν αφορά μόνο τη Θεσσαλονίκη ή τον Έβρο. Αφορά μια ευρύτερη ελληνική πραγματικότητα: ανθρώπους που ξεκίνησαν από διαφορετικές γωνιές της χώρας, απέκτησαν διεθνείς εμπειρίες και σήμερα συμμετέχουν σε ερευνητικές και επιχειρηματικές προσπάθειες με παγκόσμιο προσανατολισμό. Από την Πρέσπα και τη Φλώρινα μέχρι τις Ηνωμένες Πολιτείες, η γεωγραφική απόσταση είναι μεγάλη. Για τη γνώση, την επιστήμη, την καινοτομία και το όραμα, όμως, δεν υπάρχει όριο.
delφistem — From Delphi to the future of medicine.
Για όσους θέλουν να γνωρίσουν καλύτερα την εταιρεία και το έργο της μπορούν να επισκεφθούν την ιστοσελίδα τους: https://www.delphistem.com

Ο Στράτος Βασιλόπουλος είναι:

  • Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Βιώσιμης Ανάπτυξης Πρεσπών.
  • Γενικός Γραμματέας της Ένωσης Ξενοδόχων Φλώρινας.
  • Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του Prespa off Road Trip.
  • Πρώην Πρόεδρος και ιδρυτής της «Ένωσης Τουριστικών και Συναφών Δραστηριοτήτων του Συνιδιοκτήτης του Ξενοδοχειακού συγκροτήματος Prespa resort / Villa PLATYthea.