Γράφει ο Γιάννης Χατζηιωαννίδης

Η Volkswagen βρίσκεται αντιμέτωπη με τη μεγαλύτερη πρόκληση της σύγχρονης ιστορίας της. Η πτώση των πωλήσεων, η υποχώρηση της ζήτησης στην Κίνα, η εκρηκτική άνοδος των κινεζικών κατασκευαστών ηλεκτρικών οχημάτων και το υψηλό κόστος παραγωγής στη Γερμανία αναγκάζουν τον μεγαλύτερο ευρωπαϊκό όμιλο αυτοκινήτου να προχωρήσει σε βαθιά αναδιάρθρωση. Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσίευσε το Reuters, η διοίκηση εξετάζει ακόμη και την κατάργηση έως 50.000 επιπλέον θέσεων εργασίας παγκοσμίως. Αν το σχέδιο προχωρήσει, οι συνολικές περικοπές θα μπορούσαν να φτάσουν τις 100.000 μέσα στα επόμενα χρόνια. Ο διευθύνων σύμβουλος Όλιβερ Μπλουμ διευκρίνισε ότι πρόκειται για θεωρητικό υπολογισμό και όχι για ειλημμένη απόφαση, ωστόσο το μήνυμα είναι σαφές: η Volkswagen πρέπει να αλλάξει για να παραμείνει ανταγωνιστική.
Η εταιρεία σχεδιάζει να περιορίσει σημαντικά τη γκάμα των μοντέλων της, να μειώσει την πολυπλοκότητα στην παραγωγή και να περιορίσει τα λειτουργικά της έξοδα. Παράλληλα, δεν αποκλείονται αλλαγές στο βιομηχανικό της δίκτυο, με τα σενάρια για κλείσιμο εργοστασίων στη Γερμανία να προκαλούν έντονες αντιδράσεις από εργαζομένους, συνδικάτα και τοπικές αρχές. Η κρίση της Volkswagen, όμως, ξεπερνά τα όρια ενός μόνο ομίλου. Αντανακλά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει συνολικά η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία απέναντι στη νέα εποχή της ηλεκτροκίνησης. Οι κινεζικές εταιρείες, με κορυφαίο παράδειγμα τη BYD, επενδύουν σε νέες τεχνολογίες, ελέγχουν μεγάλο μέρος της παραγωγής μπαταριών και λανσάρουν νέα μοντέλα με πολύ ταχύτερους ρυθμούς από τους παραδοσιακούς ευρωπαϊκούς κατασκευαστές.
Την ίδια στιγμή, η Volkswagen καλείται να διαχειριστεί μια εξαιρετικά σύνθετη εταιρική δομή, με πολλές μάρκες και χιλιάδες θυγατρικές, γεγονός που αυξάνει το κόστος και δυσκολεύει τη λήψη γρήγορων αποφάσεων. Παράλληλα, η προσπάθεια ανάπτυξης ιδιόκτητου λογισμικού αποδείχθηκε ιδιαίτερα δαπανηρή, οδηγώντας τελικά τον όμιλο σε συνεργασίες με εξωτερικούς τεχνολογικούς εταίρους.
Σημαντικό πρόβλημα αποτελεί και η απώλεια της δυναμικής στην κινεζική αγορά, η οποία για χρόνια αποτελούσε βασική πηγή κερδοφορίας. Πλέον, οι τοπικοί κατασκευαστές όχι μόνο κυριαρχούν στην Κίνα, αλλά επεκτείνονται με ταχύτητα και στην Ευρώπη, εντείνοντας τον ανταγωνισμό. Οι αλλαγές που εξετάζει η Volkswagen έχουν και έντονη κοινωνική διάσταση. Τα ισχυρά συνδικάτα αντιδρούν σε νέα προγράμματα περικοπών, ενώ οι πολιτικές πιέσεις είναι μεγάλες, καθώς η αυτοκινητοβιομηχανία αποτελεί βασικό πυλώνα της γερμανικής οικονομίας και στηρίζει χιλιάδες επιχειρήσεις προμηθευτών σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν ο γερμανικός κολοσσός θα καταφέρει να προσαρμοστεί εγκαίρως στις νέες συνθήκες της αγοράς. Η μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση δεν αφορά μόνο την αντικατάσταση των κινητήρων εσωτερικής καύσης, αλλά έναν συνολικό μετασχηματισμό που περιλαμβάνει λογισμικό, μπαταρίες, ψηφιακές υπηρεσίες και νέες μεθόδους παραγωγής. Η μάχη που δίνει σήμερα η Volkswagen δεν αφορά μόνο το μέλλον της ίδιας της εταιρείας. Αποτελεί ίσως το σημαντικότερο τεστ για το κατά πόσο η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία μπορεί να διατηρήσει τη θέση της απέναντι στους νέους παγκόσμιους ανταγωνιστές σε μια αγορά που αλλάζει με πρωτοφανή ταχύτητα.